ضمانتنامه بانکی

دسته: حسابداری
بدون دیدگاه
چهارشنبه - ۱۵ تیر ۱۳۹۵
ضمانتنامه بانکی

مبلغ ضمانت‌نامه شرکت در مناقصه يا مزايده به طور معمول معادل پنج درصد مبلغ (پايه) قرارداد است. حال آنکه مبلغ ضمانت‌نامه حسن انجام کار معادل 10 درصد ارزش قرارداد است.

ضمانتنامه بانکی : ضمانت‌نامه عقد است؛ اما ماهیت و کارکرد ضمانت‌نامه بانکی به طور کامل با عقد ضمان مذکور در قانون مدنی تفاوت دارد؛
چرا که موضوع ضمانت‌نامه‌های بانکی، انتقال دین متعهد (مضمون‌عنه) به بانک نیست، بلکه بانک، در قبال دریافت وثیقه و کارمزد، انجام فعل معینی را از جانب متعهد تضمین می‌کند.

 

 

این ضمانت جنبه مالی دارد؛ به نحوی که حسب توافق، در صورت تخلف مضمون‌عنه یا به صرف اعلام مضمون‌له مبنی بر مطالبه وجه تضمین، بانک ملزم به پرداخت مبلغ تضمین می‌شود و تعهدی بیش از آن بر عهده نمی‌گیرد.

 
در واقع، این نوع از قراردادها، از نوع ضمانت‌نامه مستقل هستند و هیچ سنخیتی با عقد ضمان قانون مدنی یا قرارداد ضمان تجاری، به عنوان عقدی تبعی که بر اساس آن بر تعداد مسئولان دین واحد افزوده می‌شود، ندارد.به طور کلی، ماهیت حقوقی همه ضمانت‌نامه‌ها را نمی‌توان مثل هم دانست؛ برای مثال، آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی، در مورد ماهیت حقوقی تضمین شرکت در مناقصه اظهار نظر کرده و آن را «وجه التزام» محسوب داشته است.

 
مطابق با ماده ۳ همین آیین‌نامه، برای تضمین هرکدام از این معاملات، می‌توان از ضمانت‌نامه بانکی یا ضمانت‌نامه مؤسسات اعتباری غیر بانکی استفاده کرد.درباره ضمانت‌نامه شرکت در مناقصه و مزایده و اینکه بانک‌ها آن را در چه شرایطی صادر می‌کنند؛ هم توضیح دهید.

 
در مواردی که اشخاص، اعم از دولتی یا غیردولتی از طریق انتشار آگهی مناقصه یا مزایده، خواهان تأمین نیازهای خود به کمترین مبلغ یا فروش محصولات خود به بیشترین قیمت شوند، برای تضمین انعقاد قرارداد از سوی برنده مناقصه یا مزایده، می‌توانند در ضمن آگهی از متقاضیان مطالبه ضمانت‌نامه بانکی کنند؛ به نحوی که در صورت انصراف برنده، مبلغ آن به نفع منتشرکننده آگهی ضبط شود.

 
آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی، در مورد ماهیت حقوقی تضمین شرکت در مناقصه اظهارنظر کرده و آن را «وجه التزام» محسوب داشته است. بنا بر ماده ۳۳۰ قانون مدنی، «اگر در ضمن معامله شرط شده باشد که در صورت تخلف، متخلف مبلغی را به عنوان خسارت تأدیه نماید، حاکم نمی‌تواند او را به بیشتر یا کمتر از آنچه که ملزم شده است محکوم کند».

 
با معلوم شدن نتیجه مناقصه یا مزایده، ضمانت‌نامه آن دسته از شرکت‌کنندگانی که برنده نشده‌اند (جز سه نفر اول)، به آنان برگردانده می‌شود. همچنین ضمانت‌نامه برنده‌ای که با وی قرارداد منعقد می‌شود، تا زمان ارایه ضمانت‌نامه حسن انجام کار و انجام سایر شروطی که در قرارداد ذکر شده است، نزد کارفرما باقی می‌ماند.

 
مبلغ ضمانت‌نامه شرکت در مناقصه یا مزایده به طور معمول معادل پنج درصد مبلغ (پایه) قرارداد است. حال آنکه مبلغ ضمانت‌نامه حسن انجام کار معادل ۱۰ درصد ارزش قرارداد است. ممکن است بانک و متقاضی ضمانت‌نامه توافق کرده باشند که در صورت برنده شدن متقاضی، ضمانت‌نامه شرکت در مناقصه یا مزایده به طور خودکار به ضمانت‌نامه حسن انجام کار تبدیل شود.

 

 

منظور از «ضمانت‌نامه انجام تعهدات» به عنوان یکی از ضمانت‌نامه‌های بانکی چیست؟
کارفرما می‌تواند به منظور اطمینان از انجام به موقع و مطلوب تعهدات ناشی از قرارداد، از پیمانکار ضمانت‌نامه انجام تعهد مطالبه کند. این ضمانت‌نامه به کارفرما این امکان را می‌دهد که قبل از انقضای سررسید ضمانت‌نامه به صرف اعلام کتبی به بانک، مبنی بر تخلف پیمانکار از اجرای هر یک از تعهدات ناشی از پیمان، هر مبلغی را تا سقف مقرر در ضمانت‌نامه مطالبه کند. در صورت مطالبه کارفرما، بدون اینکه احتیاجی به صدور اظهارنامه یا اقدام قانونی یا قضایی دیگری باشد، بانک ملزم به پرداخت فوری مبلغ مورد مطالبه خواهد بود.

 

 

«ضمانت‌نامه پیش‌پرداخت» در نظام بانکی ما در چه شرایطی صادر می‌شود؟
در برخی از قراردادها، بنا بر توافق طرفین، کارفرما یا خریدار ملزم به پیش‌پرداخت بخشی از مبلغ قرارداد می‌شوند؛ این مبلغ، باید صرف تهیه وسایل و مقدمات و شروع انجام تعهدات پیمانکار یا فروشنده شود. با توجه به اینکه ممکن است مبلغ مذکور در هدفی غیر از آنچه در قرارداد ذکر شده است، به کار گرفته شود، ضمانت‌نامه پیش‌پرداخت برای کارفرما یا خریدار این اطمینان را ایجاد می‌کند که در صورت تخلف طرف مقابل، وجه ضمانت‌نامه را به صرف مطالبه کتبی از بانک و بدون اینکه نیازی به مراجعه به دادگاه باشد، فوراً از بانک صادرکننده ضمانت‌نامه دریافت کند.

در ادامه بخوانید:  مبنای اضافه کاری کدام است؟

 

 

بانک‌ها در چه شرایطی «ضمانت‌‌نامه حسن انجام کار» صادر می‌کنند؟
به موجب این نوع از ضمانت‌نامه، بانک تعهد می‌کند که در صورت کوتاهی پیمانکار (مضمون‌عنه) در انجام درست تعهدات ناشی از قرارداد، بر اساس اعلام کتبی کارفرما به بانک، حداکثر تا سقف مبلغ ضمانت‌نامه را به وی پرداخت کند.
ماده ۴ آیین‌نامه تضمین برای معاملات دولتی تصریح کرد است که در معاملات دولتی «بابت تضمین حسن انجام کار، معادل ده درصد از هر پرداخت حق‌الزحمه کسر و در حساب سپرده نگاهداری می‌شود. مبالغ نقدی سپرده حسن انجام کار در ازای تضمین به نفع دستگاه اجرایی به طرف قرارداد دستگاه اجرایی بازگردانده می‌شود»

 

 
ضمانت‌نامه دوره تضمین (استرداد کسور وجه‌الضمان) یکی دیگر از ضمانت‌نامه‌های بانکی است؛ شرایط صدور این ضمانت‌نامه چیست؟

 
این ضمانت‌نامه عبارت است از ضمانت‌نامه‌ای که بانک به استناد قرارداد اصلی بین کارفرما و پیمانکار برای پیمانکار صادر می‌کند. در قراردادهای مستمر، مانند قراردادهای ساخت و ساز و پروژه‌های بلندمدت، کارفرما مکلف است به تناسب پیشرفت کار و بر اساس صورت وضعیت ارایه شده، در مقاطع مشخص، مبلغی را که میزان آن در قرارداد اصلی معین شده است، به پیمانکار پرداخت کند.
کارفرما علاوه بر ضمانت‌نامه‌هایی که تا این مرحله دریافت کرده است، در هر مرحله از پرداخت، درصد مشخصی از آن را به منظور اطمینان از حسن اجرای تعهدات کسر و نگهداری می‌کند تا در صورت تحویل قطعی، به شرط نبودن نقص و عیب در موضوع پیمان، آن مبلغ را به پیمانکار مسترد کند.

 

 

پس از تحویل موقت، کارفرما می‌تواند از پیمانکار ضمانت‌نامه استرداد کسورات انجام شده را مطالبه کند. با دریافت این ضمانت‌نامه، کارفرما وجوه انباشته شده از محل کسوراتی که در هر مرحله از پرداخت نگهداری نموده را به پیمانکار پرداخت می‌کند.

 
در صورتی که در دوره تضمین، عیب یا نقصی در موضوع قرارداد اصلی مشاهده شود، کارفرما مبلغ ضمانت‌نامه را از بانک مطالبه خواهد کرد. ضمانت‌نامه دوره تضمین، با تحویل قطعی طرح و انقضای مدت دوره تضمین باطل می‌شود.

 

 

ضمانت‌نامه پرداخت حقوق گمرکی و ترخیص کالا چیست در چه مواردی صادر می‌شود؟
در صورتی که واردکننده توانایی پرداخت حقوق و عوارض گمرکی را نداشته یا در خصوص میزان آن میان مالک کالا و گمرک اختلاف‌نظر وجود داشته باشد، به نحوی که حل و فصل آن نیازمند طی تشریفات قانونی یا قضایی باشد، می‌توان کالا را با استفاده از ضمانت‌نامه گمرکی، پیش از طی تشریفات مذکور ترخیص کرد.

 

بنابراین ضمانت‌نامه گمرکی، ضمانت‌نامه‌ای است که بانک برای ترخیص کالاهای وارداتی از کشورهای دیگر به نفع گمرک‌های کشور و بنا بر تقاضای واردکننده کالا صادر می‌کند. پس از پرداخت بدهی یا حل اختلافِ صاحب کالا با گمرک، این ضمانت‌نامه ابطال خواهد شد.

 

 

آیا صدور ضمانت نامه بانکی عمل تجاری است؟
صدور ضمانت‌نامه عمل تجاری محسوب می‌شود. هرچند این اسناد، با برات و اسناد قابل انتقال دیگر مثل چک و سفته تفاوت دارند.
شرایط لازم جهت صدور ضمانتنامه :
ماده ۱ – صدور ضمانت نامه و ظهرنویسی از طرف بانکها موکول به اخذ وثیقه از ضمانت خواه طبق شرایط مندرج در این آیین نامه می باشد.
ماده ۲ – حداقل معادل ده درصد مبلغ ضمانت نامه، وجه نقد از مشتری دریافت و بابت مابه التفاوت وجه مذکور و مبلغ ضمانت نامه از یک یا ترکیبی از انواع وثایق که شرح آن در ادامه آمده است از مشتری اخذ می گردد:

 
الف – وجه نقد معادل صد در صد مابه التفاوت یاد شده
ب – سپرده های ریالی و ارزی مدت دار و قرض الحسنه جاری بدون دسته چک با اولویت حساب های نزد بانک سرمایه معادل صد در صد مابه التفاوت یاد شده
ج- اوراق مشارکت یا گواهی سپرده ویژه سرمایه گذاری عام با اولویت انتشار توسط بانک سرمایه معادل صد در صد مابه التفاوت یاد شده
د- ضمانت نامه های بانکی از بانک های داخلی و خارجی و موسسات اعتباری غیر بانکی مجاز داخلی و بیمه اعتباری معتبر

 

 
ماده ۳ – حداقل معادل ده در صد مبلغ ضمانت نامه، وجه نقد از مشتری دریافت و بابت مابه التفاوت وجه مذکور و مبلغ ضمانت نامه از یک یا ترکیبی از انواع وثایق که شرح آن در ادامه آمده است از مشتری اخذ می گردد:
الف- اموال غیر منقول شامل (املاک مسکونی) به میزان:۱- ۱۵۰ درصد مابه التفاوت یاد شده در صورتیکه ارزش اموال مذکور حداقل معادل ۱۵۰ درصد خالص ضمانت نامه باشد. ۲- ۱۰۰ درصد مابه التفاوت یاد شده در صورتیکه ارزش اموال مذکور کمتر از ۱۵۰ درصد خالص ضمانت نامه باشد.

در ادامه بخوانید:  استاندارد حسابداری 35 مالیات بر درآمد

 
ب- سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس معادل ۱۵۰ درصد مابه التفاوت یاد شده
ج- سفته (تضمینی) و اسناد تجاری حاصل از فروش کالا یا خدمات به مشتریان معادل ۱۳۰ درصد مابه التفاوت یاد شده

 

 

مدارک مورد نیاز جهت صدور ضمانتنامه :
درخواست کتبی ضمانت خواه
اشخاص حقوقی
تصویر اساسنامه
تصویر شرکت نامه (در مورد شرکت های غیر سهامی)
روزنامه های رسمی حاوی ثبت شرکت (آگهی تأسیس و ثبت آخرین تغییرات در ارکان شرکت و ثبت انتخاب هیأت مدیره و صاحبان امضای مجاز شرکت و مدت اعتبار آنها)
تصویر کلیه صفحات شناسنامه مدیر عامل و اعضای هیأت مدیره
تصویر کارت ملی مدیر عامل و اعضای هیأت مدیره
لیست سهامداران عمده و درصد سهام آنها
آخرین اظهارنامه مالیاتی شرکت
گزارش بازرس قانونی و حسابرس شرکت مربوط به سه دوره مالی گذشته (در خصوص شرکت های وابسته و تحت پوشش دولت پذیرفته شده در بورس)

 
تصویر مجوز فعالیت (کارت بازرگانی، پروانه بهره برداری و …)
آخرین تراز آزمایشی شرکت
صورت های مالی حداقل سه دوره قبل و صورت های مالی حسابرسی شده سال ماقبل توسط حسابرسان معتبر عضو انجمن حسابرسان خبره ایران
مفاصا حساب مالیاتی (در موارد لزوم وفق ضوابط)

 

 
اشخاص حقیقی :
تصویر کامل صفحات شناسنامه متقاضی
تصویر کارت ملی)
تصویر مجوز فعالیت (کارت بازرگانی، جواز کسب و …) برای صاحبان مشاغل و تصویر آخرین فیش حقوقی و معرفی نامه شغلی برای سایر متقاضیان
تصویر اسناد مالکیت/ سرقفلی/ اجاره محل کار (در مورد صاحبان مشاغل)
مفاصا حساب مالیاتی (در موارد لزوم وفق ضوابط)

 

 

مدارک خاص :
برای انواع ضمانت نامه ها : اخذ رتبه شرکت های پیمانکاری از متقاضی (رتبه بندی شرکت های پیمانکاری توسط سازمان مدیریت و برنامه ریزی، دفتر امور مشاوران، سازندگان و پیمانکاران منتشر می گردد.) (ویژه اشخاص حقوقی)
ضمانتنامه شرکت در مناقصه : تصویر آگهی شرکت در مناقصه
ضمانتنامه شرکت در مزایده : تصویر آگهی شرکت در مزایده
ضمانتنامه انجام تعهدات : تصویر پیش قرارداد مابین کارفرما و پیمانکار ، لاشه ضمانتنامه شرکت در مناقصه ، نامه از طرف کارفرما مبنی بر برنده شدن در مناقصه
ضمانتنامه پیش پرداخت : تصویر قرارداد مابین کارفرما و پیمانکار
ضمانتنامه استرداد کسور وجه الضمان : تصویر قرارداد مابین کارفرما و پیمانکار ، مدرکی از طرف کارفرما مبنی بر اتمام مرحله ای از قرارداد

 

 

فرایند صدور ضمانت نامه :
با دریافت تقاضای صدور ضمانت نامه ، شخصیت ، صلاحیت فنی و توانائی مالی و مناسبتی که این عوامل با موضوع و مبلغ ضمانت نامه دارند بررسی و در صورت انطباق مراتب فوق درخواست متقاضی پذیرش می گردد .
درخواست یک مشتری برای صدور ضمانت نامه به نام یک شخص دیگر قابل بررسی نمی باشد .
میزان سپرده نقدی و انواع وثائق لازم جهت صدور ضمانت نامه بر اساس دستورالعمل صدور ضمانت نامه ها توسط ارکان اعتباری تعیین می گردد .
ضمانت خواه می بایست سپرده نقدی و وثائق تعیین گردیده را پس از ابلاغ ارکان اعتباری بانک تامین نماید .
پس از تودیع سپرده نقدی و وثائق مورد نیاز ، ضمانت نامه مورد نظر صادر می گردد .

 

 

نحوه تمدید ضمانت نامه:
ضمانت نامه دارای سررسید معین است که طبق نظر کارفرما و با توجه به موضوع مورد ضمانت و طرح مربوط به آن مشخص می گردد . معمولا سررسید ضمانت نامه های صادره حداکثر یک سال بوده و در طرح ها یا برنامه های با طول زمانی بیش از یک سال ، ضمانت نامه های مربوطه یک ساله صادر گردیده و در سررسید ضمانت نامه ( در طول اجرای طرح یا برنامه ) تمدید می گردد .

 

در ادامه بخوانید:  کدینگ ماتریسی در حسابداری

 

تمدید ضمانت نامه منوط به اخذ موافقت کتبی ذینفع و ضمانت خواه مبنی بر تمدید تاریخ سررسید ضمانت نامه و پرداخت کارمزد تمدید و تامین وثائق مورد نظر بانک ( در صورت تغییر وثائق مورد نظر بانک ) می باشد . تعهد بانک در قبال ضمانت نامه های صادره حداکثر تا سررسید ضمانت نامه بوده و در صورتی که تا قبل از سررسید ضمانت نامه ، دستوری مبنی بر تمدید و یا ضبط ضمانت نامه از طرف ذینفع کتبا به بانک واصل نگردد ، پس از سررسید ضمانت نامه ، بانک تعهدی در مقابل ذینفع ندارد .

 
نحوه تقلیل ضمانت نامه:
مبلغ ضمانت نامه طبق درخواست ذینفع قابل تقلیل می باشد و بانک به محض دریافت درخواست کتبی مضمون له ( ذینفع ) دایر بر تقلیل ضمانت نامه ، نسبت به صدور اسناد تقلیل و ارسال تقلیل نامه جهت اطلاع ذینفع و ضمانت خواه ( مضمون عنه ) اقدام می نماید .

 

 

نحوه ابطال ضمانت نامه:
انقضاء سررسید ضمانت نامه و عدم درخواست تمدید آن توسط ذینفع
ارائه لاشه ضمانت نامه به انضمام نامه کتبی ذینفع مبنی بر ابطال
پس از ابطال ضمانت نامه ، موضوع کتبا به اطلاع طرفین ضمانت نامه رسیده و سپرده نقدی و وثائق دریافتی به مشتری مسترد می گردد .

 

 
چگونگی پرداخت وجه ضمانت‌نامه‌ مطالبه شده :

در صورتی که مضمون له اقدام به مطالبه وجه ضمانتنامه یا واریز وجه آن در سررسید یا قبل از آن را نماید ، بانک در اولین فرصت ممکن و پس از حصول اطمینان از صحت مفاد نامه واصله در این خصوص:

 

 

چنانچه وجوه نقدی ضمانت خواه نزد بانک تکافوی مبلغ ضمانتامه را بنماید، وجه ضمانتنامه را از حساب جاری مشتری یا از سپرده نقدی مشتری نزد بانک یا هر دو مورد برداشت نموده و مطابق دستور ذینفع نسبت به واریز وجه ضمانتنامه به حساب مربوطه اقدام می نماید .
چنانچه وجوه نقدی ضمانت خواه نزد بانک تکافوی مبلغ ضمانتامه را ننماید ، مراتب را از طریق تلفن و مکتوب به ضمانت خواه منعکس می نماید .

 

چنانچه ضمانت خواه نسبت به تأمین کسری وجوه نقد خود نزد بانک اقدام ننماید ، بانک ضمن برداشت وجوه نقد موجود مشتری در حساب های مربوطه ، کسری موجودی تا مبلغ ضمانتنامه را تامین و مطابق دستور ذینفع نسبت به واریز وجه ضمانتنامه به حساب اعلام شده اقدام و متعاقباً پیگیری خود را از مشتری برای تسویه بدهی آغاز می نماید .

 

 

میزان سپرده نقدی ضمانت‌نامه :
حداقل معادل ده درصد مبلغ ضمانت نامه یا ظهرنویسی
ضمانت نامه های مربوط به شرکت در مناقصه و مزایده می تواند از پرداخت وثیقه نقدی طبق بخشنامه های بانک مرکزی ج.ا.ا معاف می باشند
٭ ضمانت نامه تعهد پرداخت صرفا در قبال ۱۰۰ درصد سپرده نقدی صادر می گردد

 

 

نرخ کارمزد صدورضمانت نامه را ذکر نمایید :

بر اساس جدول و شرایط تعیین شده که در اختیار شعب بانک می باشد محاسبه می گردد.

 

 

انواع وثایق قابل قبول برای صدور ضمانتنامه :
انواع وثائق و تضمینات قابل قبول برای صدور ضمانتنامه به قرار ذیل می باشد:
وجه نقد
سپرده های ریالی و ارزی مدت دار و قرض الحسنه جاری بدون دسته چک با اولویت حساب های نزد بانک سرمایه
اوراق مشارکت یا گواهی سپرده ویژه سرمایه گذاری عام با اولویت انتشار توسط بانک سرمایه
ضمانت نامه های بانکی از بانک های داخلی و خارجی و موسسات اعتباری غیر بانکی مجاز داخلی و بیمه اعتباری معتبر
اموال غیر منقول شامل ( املاک مسکونی)
سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس
سفته (تضمینی) و اسناد تجاری حاصل از فروش کالا یا خدمات به مشتریان

 

 





برچسب ها: