حسابداری تعدیلات سنواتی

دسته: حسابداری
بدون دیدگاه
دوشنبه - ۲۲ خرداد ۱۳۹۶
حسابداری تعدیلات سنواتی

تعديلات‌ سنواتي‌ يعني‌ اقلام‌ مربوط‌ به‌ سنوات‌ قبل‌ كه‌ در تعديل‌ مانده‌ سود (زيان‌) انباشته‌ ابتداي‌ دوره‌ منظور مي‌گردد، به‌ اقلامي‌ محدود مي‌شود كه‌ از ” تغيير در رويه‌ حسابداري‌“ و ” اصلاح‌ اشتباه‌“ ناشي‌ گردد.

حسابداری تعدیلات سنواتی : امروز قصد داریم که بدانیم تعدیلات سنواتی بر اقلام مقایسه ای چه تاثیراتی خواهد داشت و ثبت حسابداری آن چگونه است؟

 

 

تعدیلات سنواتی

همانطور که در جریان هستید تعدیلات سنواتی، سند های اصلاحی هستند که حسابداران جهت اصلاح مانده سود و زیان انباشته انجام میدهند؛ به بیان واضح تر اگر ما نیاز به صدور سند اصلاحی با ارقام با اهمیت از بابت اقلام سود و زیانی ( درآمد ها و هزینه ها ) داشته باشیم مانده حساب سود و زیان انباشته را به طرفیت برخی حسابهای ترازنامه ای بدهکار یا بستانکار می نماییم.

 

 

 

برطبق استاندارد شماره 6 داریم :

 

تعدیلات‌ سنواتی‌

37 .  تعدیلات‌ سنواتی‌ یعنی‌ اقلام‌ مربوط‌ به‌ سنوات‌ قبل‌ که‌ در تعدیل‌ مانده‌ سود (زیان‌) انباشته‌ ابتدای‌ دوره‌ منظور می‌گردد، به‌ اقلامی‌ محدود می‌شود که‌ از ” تغییر در رویه‌ حسابداری‌“ و ” اصلاح‌ اشتباه‌“ ناشی‌ گردد.

 

 

38 .    اثر تعدیلات‌ سنواتی‌ باید از طریق‌ اصلاح‌ مانده‌ سود (زیان‌) انباشته‌ ابتدای‌ دوره‌ در صورتهای‌ مالی‌ منعکس‌ گردد. اقلام‌ مقایسه‌ای‌ صورتهای‌ مالی‌ نیز باید ارائه‌ مجدد شود، مگر آنکه‌ این‌ امر عملی‌ نباشد. در چنین‌ شرایطی‌ موضوع‌ باید در یادداشتهای‌ توضیحی‌ افشا شود. همچنین‌ میزان‌ و ماهیت‌ اقلام‌ تشکیل‌دهنده‌ تعدیلات‌ سنواتی‌ و دلایل‌ توجیهی‌ تغییر در رویه‌ حسابداری‌ و همچنین‌ این‌ امر که‌ اقلام‌ مقایسه‌ای‌ صورتهای‌ مالی‌ ارائه‌ مجدد شده‌ است‌ (یا عملی‌ نبودن‌ ارائه‌ مجدد) باید در یادداشتهای‌ توضیحی‌ افشا گردد.

 

 

تغییر در رویه‌ حسابداری‌
39 .  یکی‌ از خصوصیات‌ کیفی‌ صورتهای‌ مالی‌ قابل‌ مقایسه‌ بودن‌ آن‌ می‌باشد. برای‌ نیل‌ به‌ این‌ خصوصیت‌، ثبات‌ رویه‌ در نحوه‌ عمل‌ حسابداری‌ طی‌ هر دوره‌ مالی‌ و نیز از یک‌ دوره‌ مالی‌ به‌ دوره‌ مالی‌ بعد ضروری‌ است‌. از اینرو، نباید در رویه‌های‌ حسابداری‌ تغییری‌ صورت‌ گیرد مگر اینکه‌ به‌ علت‌ رجحان‌ رویه‌ جدید بر رویه‌ پیشین‌، از نظر ارائـه‌ مطلوب‌تر صورتهای‌ مالی‌ واحد تجاری‌، تغییر در رویه‌ حسابداری‌ قابل‌ توجیه‌ باشد یا اینکه‌ تغییر به موجب‌ قوانین‌ آمره‌ یا استانداردهای‌ حسابداری‌ جدید، الزامی‌ شود.

 

یکی‌ از مشخصات‌ تغییر در رویه‌ حسابداری‌ این‌ است‌ که‌ این‌ تغییر، حاصل‌ گزینش‌ بین‌ دو یا چند روش‌ حسابداری‌ است‌. چنانچه‌ معامله‌ یا رویدادهایی‌ که‌ از نظر ماهیت‌ با معاملات‌ و رویدادهای‌ قبلی‌ به روشنی‌ متفاوت‌ است‌، لزوم‌ اتخاذ یک‌ روش‌ جدید یا تعدیل‌ روش‌ موجود را ایجاب‌ کند، این‌ اتخاذ یا تعدیل‌ روش‌ تغییر رویه‌ حسابداری‌ محسوب‌ نمی‌شود.

 

 

40 .  چنانچه‌ در رویه‌ حسابداری‌ تغییری‌ صورت‌ گیرد، ارقام‌ مربوط‌ به‌ سال‌ جاری‌، برمبنای‌ رویه‌ جدید منعکس‌ و ارقام‌ مقایسه‌ای‌ سنوات‌ قبل‌ نیز برمبنای‌ رویه‌ جدید ارائـه‌ مجدد می‌شود. در این‌ حالت‌، تعدیلات‌ انباشته‌ مربوط‌ به‌ سنوات‌ قبل‌، به‌ جهت‌ اینکه‌ هیچ گونه‌ ارتباطی‌ با نتایج‌ عملکرد سال‌ جاری‌ نداشته‌ است‌، نباید در تعیین‌ سود یا زیان‌ سال‌ جاری‌ دخالت‌ داده‌ شود.

 

تعدیلات‌ مزبور باید از طریق‌ ارائـه‌ مجدد ارقام‌ سالهای‌ قبل‌ به حساب‌ گرفته‌ شود، درنتیجه‌، مانده‌ سود (زیان‌) انباشته‌ ابتدای‌ دوره‌ نیز بدین‌ ترتیب‌ تعدیل‌ خواهد شد. درصورت‌ تهیه‌ خلاصه‌ چندین‌ ساله‌ وضعیت‌ مالی‌ و عملکرد مالی‌، جهت‌ حصول‌ اطمینان‌ از اینکه‌ ارقام‌ مربوط‌ به‌ سنوات‌ قبل‌ برمبنای‌ یکنواخت‌ نشان‌ داده‌ می‌شود، ارقام‌ مزبـور معمولاً ارائـه‌ مجدد خواهد شد.

در ادامه بخوانید:  ثبت حسابداري تشكيل شركت سهامي

 

اگر به‌ دلیل‌ عملی‌ نبودن‌، ارقام‌ خلاصه‌های‌ چندین‌ ساله‌، جهت‌ انعکاس‌ تغییر در رویه‌ حسابداری‌، ارائـه‌ مجدد نشود، موضوع‌ افشا می‌گردد. همچنین‌ در صورت‌ ارائـه‌ مجدد، سالهایی‌ را که‌ مورد تجدید نظر واقع‌ شده‌ است‌، باید مشخص‌ کرد. تعدیلات‌ انباشته‌ ناشی از تغییر در رویه‌های‌ حسابداری‌، همچنین‌ به عنوان‌ آخرین‌ قلم‌ در صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ منعکس‌ می‌شود تا اثر این‌ تعدیلات‌ برای‌ استفاده‌کنندگان‌ مشخص‌ گردد.

 

 

 

اصلاح‌ اشتباه‌

41 .  ممکن‌ است‌ در دوره‌ جاری‌ اشتباهاتی‌ مربوط‌ به‌ صورتهای‌ مالی‌ یک‌ یا چند دوره‌ مالی‌ گذشته‌ کشف‌ گردد. این‌ اشتباهات‌ می‌تواند ازجمله‌، ناشی از موارد زیر باشد:

الف ‌.  اشتباهات‌ ریاضی‌،

ب‌ .  اشتباه‌ در بکارگیری‌ رویه‌های‌ حسابداری‌،

ج  ‌.  تعبیر نادرست‌ یا نادیده‌ گرفتن‌ واقعیتهای‌ موجود در زمان‌ تهیه‌ صورتهای‌ مالی‌،

د   .  تغییر از یک‌ رویه‌ غیر استاندارد حسابداری‌ به‌ یک‌ رویه‌ استاندارد حسابداری‌، و

ﻫ   .  موارد تقلب‌.

 

 

اصلاح‌ این‌ اشتباهات‌ در صورتی‌ که‌ با اهمیت‌ نباشد، در سود یا زیان‌ خالص‌ دوره‌ جاری‌ منظور می‌گردد.

 

 

 

42 .   در مواردی‌ ممکن‌ است‌ صورتهای‌ مالی‌ منتشر شده‌ یک‌ یا چند دوره‌ قبل‌ شامل‌ اشتباهات‌ با اهمیتی‌ باشد که‌ تصویر مطلوب‌ را مخدوش‌ و در نتیجه‌ قابلیت‌ اتکای‌ صورتهای‌ مالی‌ مزبور را کاهش‌ دهد. اصلاح‌ چنین‌ اشتباهاتی‌ نباید از طریق‌ منظور کردن‌ آن‌ در سود و زیان‌ سال‌ جاری‌ انجام‌ گیرد، بلکه‌ باید با ارائـه‌ مجدد ارقام‌ صورتهای‌ مالی‌ سال‌(های‌) قبل‌ به چنین‌ منظوری‌ دست‌ یافت‌.

 

درنتیجه‌، مانده‌ افتتاحیه‌ سود (زیان‌) انباشته‌ نیز بدین‌ ترتیب‌ تعدیل‌ خواهد شد. تعدیلات‌ سنواتی‌ ناشی از اصلاح‌ اشتباهات‌ همچنین‌ به عنوان‌ آخرین‌ قلم‌ در صورت‌ سود و زیان‌ جامع‌ منعکس‌ می‌شود.

 

 

43 .  براوردهای‌ حسابداری‌ ماهیتاً عبارت‌ از تخمین‌هایی‌ است‌ که‌ با کسب‌ اطلاعات‌ اضافی‌ در دوره‌های‌ بعد ممکن‌ است‌ تغییر یابد. بنابراین‌ اصلاح‌ اشتباه‌ را باید از این‌گونه‌ تغییرات‌ تمیز داد. به‌ گونه‌ مشابه‌، سود یا زیانی‌ را که‌ پس‌ از مشخص‌ شدن‌ پیامد یک‌ پیشامد احتمالی‌ مورد شناخت‌ قرار می‌گیرد و براورد دقیق‌ آن‌ قبلاً میسر نبوده‌ است‌ نمی‌توان‌ به عنوان‌ اشتباه‌ با اهمیت‌ قلمداد کرد.

 

 

 

خوب این موارد را در استاندارد همگی خوانده ایم بیایید در بحثهای واقعی تعمیم دهیم:

 

1- اگر مالیات تکلیفی مربوط را در سال قبل ثبت نکرده باشیم و امسال بخواهیم آن را ثبت سند کرده و پرداخت کنیم (طبق برگ تشخیص و یا اصلاح اشتباه لطفا از هر حیث جداگانه بررسی شود)

 

2- مالیات ارزش افزوده مربوط به فقاکتورها را سند نزده ایم در حالیکه مشمول بود ه ایم و باید مالیات را هم دریافت و هم پرداخت میکردیم حال حسابرسی شده وباید سند بزنیم و مالیات را پرداخت کنیم (طبق برگ تشخیص و یا اصلاح اشتباه)

در ادامه بخوانید:  ساخت گزارشات حسابداری در اکسل

 

3- خریدی را در سال قبل سند زده ایم اما فاکتور آن را نداشتیم و این سند را تقریبی ثبت کردیم اما با آمدن فاکتور در سال بعد بین خرید در سال قبل و فاکتور آن مغایرت وجود دارد چرا که موجودی مواد ما تغییر پیدا کرده است ما به تفاوت را در چه حسابی ثبت میزنیم ؟(سود و زیان جاری یا انباشته)(فرض ابنکه بعد از پایان مهلت اصلاحات این فاکتور بیاید)

 

 

برای مثال اگر به جهت مالیات سال قبل ذخیره کمتری منظور کرده بودیم یا مبلغ عمده ای از فروش نسیه دوره قبل را ثبت نکرده بودیم به ترتیب اسناد زیر را صادر میکردیم:

 

 

سود و زیان انباشته                     *****
ذخیره مالیات                                     *****

 

حسابهای دریافتنی                      *****

سود و زیان انباشته                               *****

 

 

 

طبقه بندی تعدیلات سنواتی:

تعدیلاتی سنواتی میتواند دو حالت کلی را شامل شود:

 

 

الف) تعدیلات مربوط به سال مالی قبل

ب) تعدیلات مربوط به سال مالی قبل از سال مالی گذشته

برای مثال اگر در بررسی های شرکت مشخص شود که فروش ۱۰۰میلیون ریالی ثبت نشده مربوط به سال مالی ۹۲ یعنی ۳ سال قبل از سال مالی، باشد در این صورت ثبت حسابداری سند اصلاحی در سال ۹۵به این ترتیب خواهد بود:

 

 

۱۳۹۵)

حسابهای دریافتنی          *****

سود و زیان انباشته                    *****

 

ولی سوال اینجاست که آیا امکان اصلاح فروش سال ۹۲در سال مالی ۹۴ میسر است؟ پاسخ منفی است. در این حالت چون امکان اصلاح رقم فروش سال ۹۲ در صورت سود و زیان سال ۹۴ میسر نمیباشد،( منظور اقلام مقایسه ایی سال ۹۵ می باشد) اثر آن را به صورت یکجا در بخش تعدیلات سنواتی سال ۹۴ اضافه می کنیم. اقلام مقایسه ایی در صورت های مالی به درستی نمایش داده شوند.

 

 

 

کاربرگ تعدیلات سنواتی نمونه فرمی است که برای سهولت کار و وارد کردن  اعداد به راحتی و بدون خطا طراحی شده است برای شما نمونه فرم خام کاربرگ تعدیلات را به صورت دانلود رایگان قرار داده ایم و در ادامه از نمونه کاربرگ تکمیل شده هم وجود دارد که برای تکمیل برای شما مثال زده شده است.

 

 

 

 

کاربرگ تعدیلات سنواتی

کاربرگ مذکور که به صورت اکسل طراحی شده است به طور کلی دارای ۸ بخش مجزا است که به صورت زیر بیان میشود:

 

 

در بخش اول شماره سند تعدیلات سنواتی را وارد می نماییم.

در ادامه بخوانید:  انبارگردانی

 

در بخش دوم شماره عطف کاربرگ های مربوطه را وارد می نماییم.( که این قسمت بیشتر مناسب حسابرسان محترم می باشد)

 

در بخش سوم که مربوط به شرح اسناد مربوط به تعدیلات سنواتی است، حتما باید ردیفی جهت اقلام صورت های مالی سال قبل که قرار است تغییر یابند اختصاص داده شود.

 

بخش چهارم اختصاص به گردش سود و زیان سنواتی دارد؛ اول مانده ابتدای دوره وارد میشود و بعد از آن اسناد تعدیلات سنواتی را در آن وارد  می کنیم.( یادآوری میشود که اسناد تعدیلات سنواتی اسنادی هستند که باعث تغییرات در مانده سود و زیان انباشته اول دوره می شوند)

 

در بخش پنجم اقلام مقایسه ای تاثیر پذیرفته از سند تعدیلات سنواتی مربوط به ترازنامه وارد میشود. برای مثال اگر صورت های مالی ما به تاریخ پایان اسفند ماه x1 تهیه می گردد و دارای فروش ثبت نشده ای به ارزش ۵۰۰میلیون ریال می باشیم، در قسمت سود انباشته ( بخش چهارم ) ۵۰۰ میلیون ریال بستانکار و در این بخش عنوانی به نام حساب های دریافتنی سال قبل را ایجاد و سپس معادل ۵۰۰ میلیون ریال بدهکار می نماییم.

 

در بخش ششم اقلامی از سود و زیان سال قبل را که در اثر سند تعدیلات سنواتی تغییر پیدا میکند را وارد می کنیم، در مورد مثال قبلی اگر فروش ثبت نشده مربوط به یک سال قبل باشد عنوانی تحت فروش درج کرده و رقم ۵۰۰میلیون ریال در آن ثبت می نماییم.

 

بخش هفتم یک نکته مهم دارد و نیازمند دقت بیشتری است. در این قسمت اثرات اقلام تغییر یافته در سود و زیان را که مربوط به سال های قبل از اقلام مقایسه ای هستند ( در مورد مثال بالا قبل از ۱۳۹۰) را خواهیم آورد به عنوان مثال اگر از فروش ثبت نشده اخیر مبلغ ۳۰۰میلیون ریال آن مربوط به سال های قبل از سال ۱۳۹۰ باشد ۲۰۰ میلیون ریال را در بخش ششم و ۳۰۰ میلیون ریال مابقی را در بخش هفتم درج می نماییم.

 

بخش هشتم نیز مربوط به جمع کل گردش کار  است که برای بررسی و موازنه و صحت کار انجام میشود.

 

 


برچسب ها: