معرفی اجمالی تغییرات استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی بازنگری شده

دسته: مقالات
بدون دیدگاه
چهارشنبه - ۶ اردیبهشت ۱۳۹۶
معرفی اجمالی تغییرات استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی بازنگری شده

«حسابرسان داخلی در انجام حسابرسی باید استانداردهای داخلی لازم‌الاجرا و آیین رفتار حرفه‌ای حسابرسان داخلی و در نبود استانداردهای موردنیاز، استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی را رعایت کنند».

 

معرفی اجمالی تغییرات استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی بازنگری شده : در راستای تقویت بیش‌ازپیش نظام راهبری شرکتی، حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران و توسعه بازار شفاف و منصفانه اوراق بهادار، دستورالعمل کنترل‌های داخلی در تاریخ 16/ 02/ 1391 به تصویب هیات‌مدیره سازمان بورس رسید.

 

مطابق مفاد ماده 10 دستورالعمل مزبور، استقرار واحد حسابرسی داخلی برای شرکت‌های بورسی و فرابورسی الزامی شد. ماده 10منشور نمونه واحد حسابرسی داخلی مصوب هیات مزبور مورخ 23/ 11/ 1391 بیان می‌کند:

 

«حسابرسان داخلی در انجام حسابرسی باید استانداردهای داخلی لازم‌الاجرا و آیین رفتار حرفه‌ای حسابرسان داخلی و در نبود استانداردهای موردنیاز، استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی را رعایت کنند».

 

در این راستا انجمن حسابرسان داخلی ایران در چهارم تیرماه 1391 تاسیس شد. انجمن حسابرسان داخلی ایران، استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی تدوین و منتشرشده از سوی انجمن حسابرسان داخلی (IIA) را به‌عنوان مرجع پایه برگزید و پس از برگرداندن آن به زبان پارسی، در اسفندماه 1393 آن را منتشر و از اول فروردین‌ماه 1394 اجرای آن را برای اعضای خود، الزامی کرد.

 

 

 متن مزبور ترجمه نسخه 2013 استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی که قابل اجرا از تاریخ اول ژانویه 2013 تا 31 دسامبر 2016بوده، است.

 

با عنایت به تغییر اخیر استانداردهای بین‌المللی مزبور، اهداف این نوشتار معرفی استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی به‌روز شده و قابل‌اجرا از اول ژانویه 2017 و تبیین تاثیر تغییرات اصلی این استانداردها (نه الزاما تمامی تغییرات و موارد بازنگری شده) است.

 

 

چارچوب بین‌المللی اجرای حرفه‌ای (IPPF) حسابرسی داخلی نسخه 2013 شامل رهنمودهای الزامی (شامل استانداردهای بین‌المللی، تعریف و آیین رفتار حرفه‌ای) و رهنمودهای مورد توصیه اکید (شامل مقالات موضع، رهنمودها و توصیه‌های عملی) بود. در نسخه (IPPF) سال 2015، این چارچوب در قالب ماموریت، اصول اساسی، رهنمودهای الزامی (شامل اصول مرکزی، تعریف، استانداردها و آیین رفتار حرفه‌ای) و رهنمودهای مورد توصیه (شامل رهنمودهای پیاده‌سازی و رهنمودهای تکمیلی) معرفی شد.

 

 

بر اساس آن، ماموریت حسابرسی داخلی ارتقا و صیانت از ارزش سازمانی از طریق اطمینان‌بخشی، مشاوره و بینش واقع‌بینانه و مبتنی بر ریسک است. اصول اساسی حسابرسی داخلی نیز 10 اصل و شامل:

در ادامه بخوانید:  تفاوت حسابداری شرکت‌های دولتی و غیردولتی

 

1- نشان دادن صداقت (درستی)، 2- نشان دادن خبرگی (صلاحیت) و مراقبت حرفه‌ای، 3- واقع‌بینی و رها بودن از هرگونه نفوذ ناروا (مستقل)، 4- هم‌راستایی با راهبردها، اهداف و مخاطرات سازمان، 5- جایگاه سازمانی مناسب و کفایت منابع، 6- ارائه کیفیت و نشان دادن بهبود مستمر، 7- ارتباطات مؤثر، 8- ارائه اطمینان بخشی مبتنی بر ریسک، 9- دارا بودن بینش و بصیرت، فعال و متمرکز بر آینده و 10- ترویج و ارتقای بهبود سازمانی است.

 

 

 

درخصوص استانداردهای جدید، نتایج ارزیابی‌های هیات تدوین استانداردهای انجمن حسابرسان داخلی (IIASB) نشان می‌دهد که همسویی میان استانداردها و اصول اساسی وجود دارد، تضاد و تعارض جدید به وجود نیامده است، جمله‌بندی جدید برخی استانداردها این همسویی را افزایش داده است و در این نسخه هیچ‌گونه تغییری در آیین رفتار حرفه‌ای صورت نگرفته است.

 

 

انجمن حسابرسان داخلی (IIA) چرایی دلایل تغییر استانداردهای حسابرسی داخلی را به شرح ذیل برمی‌شمرد:

 

 

به دلیل اعتقاد به فرآیند مداوم، رهنمودهای الزامی (IPPF) هر سه سال یک‌بار موردبازنگری قرار می‌گیرد. بنابراین این تجدیدنظر در این راستا است، چراکه آخرین نسخه استانداردها در سال 2013 منتشر شده بود، همچنین برای پاسخ به نیازهای امروز محیط‌های تجاری و درخواست‌هایی که به‌صورت روزافزون درخصوص سایر نقش‌ها و مسوولیت‌ها از مدیران حسابرسی داخلی (CAEs) شرکت‌ها می‌شود، صورت پذیرفته است.

 

 

نسخه جدید (IPPF) در سال 2015 معرفی‌شده بود. این چارچوب جدید شامل رهنمودهای الزامی، اصول اساسی برای اجرای حرفه‌ای حسابرسی داخلی است.

 

 

( IIASB) ارتباط میان استانداردها و اصول اساسی را موردبازنگری قرار داده است. تغییرات به وجود آمده این ارتباطات را بهتر منعکس می‌سازد.

 

 

پیش‌نویس استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی به مدت 90 روز در معرض نظرخواهی عمومی قرار گرفت که آغاز آن اول فوریه 2016 و پایان آن سی‌ام آوریل 2016 بود. ضمنا نسخه پیش‌نویس در قالب چندین زبان و به‌صورت پیمایش برخط (Online) ارائه شده بود. در ماه مه ‌و سپتامبر 2016، (IIASB) نتایج پیمایش و دیدگاه‌های جمع‌آوری‌شده را مورد ارزیابی و با اعمال برخی دیدگاه‌ها روی نسخه پیش‌نویس، آخرین نسخه استانداردهای حسابرسی داخلی را تایید کرد. انجمن حسابرسان داخلی (IIA) در اول اکتبر 2016 استاندارد تجدیدنظر شده را منتشر کرد که اجرای این استانداردها از اول ژانویه 2017 الزامی است.

در ادامه بخوانید:  لزوم توجه به سود اقتصادی به‌ جای سود حسابداری

 

 

مهم‌ترین تغییرات انجام‌شده استانداردهای حسابرسی داخلی به شرح ذیل است:

 

 

الف- استانداردهای جدید:

• برای مدیر واحد حسابرسی داخلی (CAE) نقش‌ها و مسوولیت‌هایی فراتر از حسابرسی داخلی برشمرده شده است (استاندارد 1112).

• وضعیت‌های احتمالی و بالقوه مخدوش‌شدن واقع‌بینی در اجرای خدمات اطمینان بخشی متعاقب ارائه خدمات مشاوره‌ای ارائه شده است (1130 الف 3).

 

 

ب- به‌روزآوری استانداردهای موجود برای تصریح کردن الزامات

 

• تبیین ارتباطات میان اصول اساسی جدید از قبیل «داشتن بینش و بصیرت، فعال و متمرکز بر آینده» و استانداردها

• استاندارد برنامه بهبود و تضمین کیفیت QAIP استاندارد 1300

• ارتباطات میان مدیر حسابرسی داخلی، هیات‌مدیره و مدیران ارشد

 

 

• دامنه ارزیابی‌های برون‌سازمانی: الزام به اظهارنظر درخصوص رعایت استانداردها و آیین رفتار حرفه‌ای (استاندارد 1312)

• گزارشگری درباره برنامه بهبود و تضمین کیفیت (استاندارد 1320)

• برنامه‌ریزی (استاندارد 2010)

 

 

• هماهنگی و اتکا (استاندارد 2050)

• گزارشگری به مدیران ارشد و هیات‌مدیره (استاندارد 2060)

 

 

ج- به‌روزآوری بخش مقدمه (معرفی) استانداردهای حسابرسی داخلی:

• تصریح اینکه استانداردها به همراه آیین رفتار حرفه‌ای کلیه «بخش‌های الزامی» را در‌برمی‌گیرد.

• رعایت آیین رفتار حرفه‌ای و استانداردهای حسابرسی داخلی، نشانگر رعایت کلیه «بخش‌های الزامی» است.

• انجام اصلاحاتی به‌منظور ارتقای روان‌سازی و تصریح این بخش

 

 

د- به‌روزآوری بخش تعاریف (واژه‌نامه)

• اضافه کردن تعاریف 10 اصل اساسی

• اصلاح تعریف هیات‌مدیره

• اصلاح تعریف IPPF

• اصلاح تعریف مدیر حسابرسی داخلی (CAE)

 

 

نسخه جدید استانداردها در تارنمای انجمن حسابرسان داخلی (www. theiia. org/ Standards & Guidance) قابل‌دسترس است. با عنایت به تغییرات خلاصه‌شده در بالا، در استاندارد جدید 1112 همچنین حفاظ‌هایی به‌منظور محدود کردن خدشه بر استقلال و واقع‌بینی نیز پیش‌بینی‌شده است.

در ادامه بخوانید:  معیارهای ارزیابی کنترلهای داخلی

 

همچنین در استاندارد 1300 آمده است که مدیر حسابرسی داخلی باید نظارت هیات‌مدیره درخصوص برنامه‌های بهبود و تضمین کیفیت را تقویت و ترغیب کند.

 

در استاندارد 1320 نیز آمده است که گزارش درباره QAIP باید شامل دامنه و تناوب ارزیابی‌های داخلی و بیرونی، صلاحیت و استقلال ارزیاب و گروه ارزیابی شامل هرگونه تضاد منافع احتمالی، نتیجه‌گیری ارزیابان و برنامه‌های اقدام اصلاحی باشد.

 

 

در استاندارد 2010 آمده است که مدیر حسابرسی داخلی باید پس از مشورت با مدیران ارشد، هیات‌مدیره و آگاهی از راهبردهای سازمانی، اهداف اصلی تجاری و ریسک‌های مرتبط و همچنین فرآیند مدیریت ریسک، برنامه حسابرسی مبتنی بر ریسک را تدوین کند.

 

برخلاف استانداردهای حسابرسی، استانداردهای حسابرسی داخلی اصول محور(Principles Base) هستند، به همین خاطر است که این استاندارد‌ها همراه با تعریف، اصول اساسی و آیین رفتار حرفه‌ای به‌عنوان رهنمودهای الزامی و در کنار رهنمودهای مورد‌توصیه و در درون ماموریت حسابرسی داخلی به‌عنوان چارچوب بین‌المللی اجرای حرفه‌ای (IPPF) حسابرسی داخلی معنا می‌یابند. اهداف اصلی این استاندارد‌ها به این شرح است:

 

1- تشریح اصول اساسی برای بیان نحوه اجرای حسابرسی داخلی 2- ایجاد چارچوبی برای انجام و ترویج طیف گسترده‌ای از خدمات حسابرسی داخلی ارزش‌افزا 3- تعیین مبنایی برای ارزیابی عملکرد حسابرسی داخلی 4-ارتقای فرآیندها و عملکرد سازمانی.

 

معرفی اجمالی تغییرات استانداردهای بین‌المللی حسابرسی داخلی بازنگری شده
روزنامه دنیای اقتصاد – شماره 4029 تاریخ چاپ:1396/02/06
وحید منتی/ حسابدار رسمی

 


برچسب ها: