تفاوت اندوخته و ذخیره

دسته: حسابداری
بدون دیدگاه
شنبه - ۱۲ تیر ۱۳۹۵
تفاوت اندوخته و ذخیره

ذخيره عبارتست از مبالغي كه براي جبران استهلاك يا كاهش ارزش دارایی‌ها و يا در برابر بدهي يا تعهد معلومي كه ميزان دقيق آن با تقريب قابل اعتماد، روشن نباشد، از محل درآمد ( سود ناويژه) واحد تجاري تامين می‌گردد. حتي اگر موجب ايجاد يا افزايش زيان ويژه گردد.

اصطلاحات اندوخته و ذخیره در بسیاری از موارد بجای یکدیگر استفاده می گردند.اما می توان موارد کاربرد آنها را به شرح زیر تفکیک نمود:

 

اندوخته ها ( به طور مثال اندوخته قانونی) مبلغی است از یک ماخذ مشخص (مثل نسبتی از سرمایه) که میبایست قبل از تقسیم سود در حسابی به این عنوان .جداگانه نگهداری شود تااز خروج این مبلغ از چرخه دارائی شرکت جلوگیری گردد.ضمنا موعد تاریخ مشخصی برای آزاد شدن آن مشخص نمیباشد و بنا بر قانون و یا تصمیم سهامداران شرکت سقف مشخصی دارد . بوجود آوردن اندوخته حتما بایستی سودی موجود باشد ، اما برای بوجود آوردن ذخیره چنین الزامی لازم نیست .

 

 

همچنین اندوخته قانونی هر ساله به میزان ۵ درصد سود سال جاری در نظر گرفته میشود و این عمل تا زمانی که اندوخته قانونی به میزان۱۰ درصد سرمایه شرکت برسد الزامی و ببیشتر از ۱۰ درصد اختیاری میباشد.
ولی ذخیره ,مخزنی از هزینه های تحقق یافته پرداخت نشده است و سقف مشخصی ندارد ونیز تصمیم سهامداران شرکت در تعیین میزان آن دخالت ندارد . در واقع ذخیره به هزینه های گذشته اشاره میکند ولی اندوخته ارتباطی با هزینه ها در زمان گذشته ندارد . در بعضی کتابهای قدیمی اندوخته و ذخیره و انباشته به یک معنی مورد استفاده قرار میگرفتند.
اصطلاحات اندوخته و ذخیره در بسیاری از موارد بجای یکدیگر استفاده می گردند.اما می توان موارد کاربرد آنها را به شرح زیر تفکیک نمود:

در ادامه بخوانید:  حسابداری مدارک ناقص

 

 

۱. اصطلاح اندوخته در موارد زیر به کار می رود:

تخصیص و محدودیت در سود انباشته عموما بر اساس پیشنهاد هیات مدیره و تصویب مجمع عمومی و یا بموجب رعایت مفاد قراردادها و یا الزامات قانونی انجام شده و یکی از شیوه های گزارشگری تخصیص و محدودیت در سود انباشته ، نمایش مجزای آن در ترازنامه می باشد.این تخصیص و محدودیت در سود انباشته ،اندوخته نامیده می شود. مانند:اندوخته قانونی، اندوخته احتیاطی(عمومی)، اندوخته اختیاری(قراردادی) و……

 

 

۲. اصطلاح ذخیره معمولا در موارد زیر کاربرد دارد:
الف- جهت حسابهای دارایی ها که اینگونه حسابها نشان دهنده کاهش شناسایی شده در بهای تمام شده برخی اقلام دارایی بوده و باعث می گردند که داراییها مذکور به خالص ارزش بازیافتنی منعکس شوند.مانند: ذخیره مطالبات مشکوک الوصول، ذخیره کاهش ارزش موجودیها و سرمایه گذاریها.

 

نکته :  هرچند استهلاک انباشته نیز یک نوع حساب دارایی  می باشد ولی به جهت تفاوت در نوع کاهش در داراییهای ثابت مشهود(استهلاک، کاهش ارزش داراییهای ثابت مشهود محسوب نمی شود) از اصطلاح ذخیره در این خصوص استفاده نمی شود.

 

ب- جهت بدهیهایی که زمان تسویه و یا تعیین مبلغ آنها، توام با ابهام نسبتا قابل توجه است.مانند: ذخیره مزایای پایان خدمت، ذخیره مالیات بر درآمد، ذخیره تضمین کالا و …..

در ادامه بخوانید:  تغییر سال مالی

 

اندوخته قسمتی از سود ویژه قابل تخصیص است که بین صاحبان واحد تجاری تقسیم نشده و در واحد تجاری باقی مانده است در حالی که ذخیره عبارتست از مبالغی که برای جبران استهلاک یا کاهش ارزش دارایی‌ها و یا در برابر بدهی یا تعهد معلومی که میزان دقیق آن با تقریب قابل اعتماد، روشن نباشد، از محل درآمد ( سود ناویژه) واحد تجاری تامین می‌گردد. حتی اگر موجب ایجاد یا افزایش زیان ویژه گردد.

 

 

از تعاریف فوق این نتیجه حاصل می‌شود که اگرچه حسابهای مربوط به ذخائر و اندوخته‌ها ، همگی ماهیت بستانکار دارند ولی دارای اختلافاتی به شرح زیر می‌باشند:

 

الف) ایجاد ذخیره توام با افزایش هزینه و کم شدن سود ویژه و در نتیجه کم شدن مالیات بر درآمد واحد تجاری است در حالی که ایجاد اندوخته موجب کاهش سود خالص قابل تخصیص ( سود ویژه پس از کسر مالیات) می‌شود. به عبارت دیگر طرف حساب، ثبت ذخائر ، حسابهای هزینه هستند ولی طرف حساب، ثبت اندوخته‌ها، حساب سود و زیان انباشته می‌باشند.

 

ب) حسابهای مربوط به ذخائر عموما” حسابهای کاهنده دارایی‌ها هستند که یا مستقیما” در ترازنامه از دارایی‌های مربوط کسر می‌شوند ( مانند ذخیره .م .م) و یا در گروه بدی‌ها طبقه بندی می‌شوند و پرداخت ان‌ها موجب کاهش دارایی می‌شود ( مانند ذخیره مالیات) ولی حسابهای مربوط به اندوخته‌ها حسابهای افزاینده می‌باشند و افزایش آن‌ها توام با افزایش داراییها بوده و در ترازنامه نیز به حقوق صاحبان واحد تجاری اضافه می‌شود.

در ادامه بخوانید:  قوانین و مقررات مستمری از کارافتادگی

 

ج) اندوخته‌ها عموما” هنگامی قابل ایجاد یا فزایش هستند که در واحد تجاری سود ویژه قابل تخصیص وجود داشته باشد ولی ایجاد یا فزایش ذخائر که حاکی از کاهش ارزش داراییها یا ایجاد و افزایش تعهدات و بدهی‌ها است منوط به وجود سود ویژه قابل تخصیص در واحد تجاری نیست و ذخائر بر طبق اصول و ضوابط متداول حسابداری به میزان مقرر ایجاد و افزایش می‌یابند حتی اگر موجب ایجاد یا افزایش زیان ویژه گردند.

 




برچسب ها: