حسابداری ضایعات محصول

دسته: حسابداری
بدون دیدگاه
دوشنبه - ۲۷ دی ۱۳۹۵
حسابداری ضایعات محصول

قیمت تمام شده ضایعات غیر عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها،به حساب زیان ناشی از ضایعات غیر عادی محصول منظور می شود.

 

حسابداری ضایعات محصول : به واحدهایی گفته می شود که با استاندارد تولید محصول مطابقت نداشته و از عملیات(فرایند) تولید کنار گذاشته یا به ارزش قراضه فروخته می شوند.ضایعات محصول ممکن است دور ریخته شوند و یا بعنوان بخشی از مواد اولیه تولید همان محصول یا سایر محصولات مورد استفاده قرار گیرند.

 

آن مقدار/تعداد از ضایعات محصول که انتظار می رود در شرایط عادی و موثر تولید بوجود آیند و قابل کنترل نیستند،ضایعات عادی محصول محسوب می شوند.به آن مقدار/تعداد از ضایعات محصول که بیش از مقدار/تعداد ضایعات عادی محصول است،ضایعات غیر عادی محصول گفته می شود. زیرا انتظار وقوع آنها وجود نداشته و قابل کنترل می باشند.

 
از بابت قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول، ثبت حسابداری انجام نمی شود. زیرا قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها، بین واحدهای سالم(تکمیل شده و در جریان ساخت) تسهیم می شود.این تسهیم می تواند از طریق در نظر نگرفتن تعداد ضایعات عادی محصول در محاسبات مقداری تولید(تسهیم نامریی) و یا از طریق محاسبه قیمت تمام شده ضایعات عادی محصول و سپس تسهیم آن بین واحدهای سالم، صورت گیرد.

 
قیمت تمام شده ضایعات غیر عادی محصول پس از کسر ارزش قراضه آنها،به حساب زیان ناشی از ضایعات غیر عادی محصول منظور می شود.

 
زایدات:

 
به آنها ضایعات مواد اولیه،دور ریز و یا دم قیچی(در مورد بقایای برش ورقهای آهنی) نیز گفته می شود.اینگونه ضایعات در نتیجه پردازش مواد اولیه جهت تولید محصول بوجود می آیند و مجددا جهت همان مقصود قابل استفاده نیستند.مانند:قطعات نامنظم باقی مانده در تولید میز و صندلی و یا بقایای برش ورقهای آهنی .  قیمت تمام شده ضایعات مواد اولیه بخشی از بهای مواد اولیه مستقیم در ساخت محصول بوده و به صورت جداگانه شناسایی نمی شود.

 

 

اما در مورد ارزش فروش ضایعات مواد اولیه :

 

۱- در روش هزینه یابی نرمال(استفاده از نرخ از پیش تعیین شده سربار) و در صورتیکه ارزش فروش ضایعات مواد اولیه در محاسبه نرخ از پیش تعیین شده سربار کارخانه لحاظ شده باشد، خالص درآمد حاصل از فروش ضایعات مواد به بستانکار سربار کارخانه منظور می شود.

در ادامه بخوانید:  اشتباهات رایج در تهیه صورتهای مالی

 

۲- در غیر اینصورت،خالص درآمد حاصل از فروش ضایعات مواد به بستانکار موجودی در جریان ساخت (کاهش در مواد اولیه مستقیم) منظور می گردد.

 

۳- در صورت کم اهمیت بودن به حساب سایر درآمدهای عملیاتی نیز می توان منظور نمود.

 
افت:
نوعی ضایعات مواد اولیه است که در اثر آبرفتگی،تبخیر و یا نشتی بوجود می آید و معمولا غیر قابل اجتناب و عادی بوده و بصورت جداگانه شناسایی نمی شود.

 

 

در تعریفی خلاصه و جامع میتوان گفت:

زائدات معمولا از مواد اولیه ناشی میشوند درحالی که ضایعات مشتمل بر ان دسته از محصولاتی است که ویژگی محصولات سالم را ندارند و بعضا دارای ارزش فروش میباشند.

 

کلیات

در جریان تولید محصول در شرکت ها معمولا در اثر عواملی همچون کیفیت پایین مواد اولیه ، عدم کارایی دستگاههای خط تولید ، عدم دقت کارگران و یا تبخیر مواد، بخشی از مواد اولیه به محصول نهایی تبدیل نمی شود و یا اینکه به محصولی تبدیل می شود که ویژگیهای یک محصول سالم را ندازد.

 

 

این مواد را می توان در قالب دو بخش طبقه بندی کرد:

۱.      ضایعات مواد که شامل افت و زائدات می باشد.

۲.      کالاهای معیوب که شامل ضایعات عادی، غیرعادی و واحدهای مشمول دوباره کاری است.

نکته : در متون حسابداری صنعتی بعضا از کلمه ضایعات به جای ضایعات محصول استفاده می شود.

 

 

حسابداری ضایعات مواد

ضایعات مواد بر دو نوع است که عبارتند از : افت و زائدات

 

تعریف افت (shrinkage) : کاهش حجم و یا وزن مواد به کار رفته در اثر فرایند ساخت و فرآوری محصول،به عنوان مثال در تولید ماست،مقداری از شیر تبخیر می شود.ویژگی خاص افت این است که اثری از آن باقی نمی ماند.

 

 

نحوه برخورد با افت مواد : بهای موادی که در اثر افت از بین می رود به صورت اتوماتیک بر روی باقیمانده مواد سرشکن می شود،بنابراین به حسابداری خاصی نیاز ندارد .افت در عمل باعث افزایش نرخ مواد می شود.

در ادامه بخوانید:  نحوه تحریر دفاتر قانونی

 

 

تعریف زائدات (scrap) : معمولا در اثر شرایطی همچون عوامل تولید ، کیفیت مواد اولیه و غیره ، بخشی از مواد در فرایند تولید به محصول تبدیل نمی شود و به صورت پس مانده مواد اولیه باقی می ماند .به این اقلام ،زائدات اطلاق می شود .

 

 

به عنوان مثال می توان به خاک اره در نجاری اشاره کرد،باید دقت کرد که بخشی از این ضایعات مواد در شرایط معمولی رخ می دهد و غیر قابل اجتناب است.این زائدات تحت عنوان زائدات عادی در نظز گرفته می شوند و معمولا قابل پیش بینی می باشند ولی اگر از حد مجاز بیشتر شوند دلیل بر کیفیت پایین مواد اولیه است که دلالت بر عدم مدیریت صحیح بخش خرید دارد و مسئولیت زائدات غیرعادی با مدیر خرید شرکت است.

 

 

نحوه برخورد با زائدات:برای تعیین نوع رفتار مناسب با زائدات ابتدا باید دو موضوع اساسی را مشخص کنیم که عبارتند از :

آیا زائدات در زمان ایجاد شناسایی شود یا زمان فروش؟

آیا زائدات به عنوان کاهش در بهای ساخت تلقی شود یا به عنوان درآمد؟

 

 

براین اساس ۴ حالت به شرح زیر پیش می آید:

 

 

حالت اول : زائدات در زمان فروش و به عنوان کاهش در بهای ساخت شناسایی شود.

در زمان ایجاد زائدات ، ثبتی در دفتر روزنامه انجام نمی شود و تنها از حساب های آماری جهت کنترل زائدات استفاده می گردد.

در زمان فروش زائدات ،حساب وجه نقد یا حساب های دریافتی بدهکار می شود و حساب کار در جریان ساخت (اگر زائدات مختص یک سفارش خاص باشد)یا کنترل سربار ( اگر زائدا بین سفارشات مشترک باشد) بستانکار می گردد.

 

 

حالت دوم : زائدات در زمان فروش و به عنوان درآمد شناسایی شود:

در ادامه بخوانید:  تفاوت اندوخته و ذخیره

 

در زمان ایجاد زائدات ، ثبتی در دفتر روزنامه انجام نمی شود و تنها از حساب های آماری جهت کنترل زائدات استفاده می گزدد.

در زمان فروش زائدات ، حساب وجه نقد یا حساب های دریافتی بدهکار می شود وحساب درآمد فروش زائدات بستانکار می گردد.

 

 

 

حالت سوم : زائدات در زمان ایجاد و به عنوان کاهش در بهای ساخت شناسایی شود:

 

در زمان ایجاد زائدات، حساب موجودی زائدات به خالص ارزش بازیافتنی بدهکار می شود و حساب کار در جریان ساخت ( اگر زائدات مختص یک سفارش خاص باشد ) یا کنترل سربار ( اگر زائدات بین سفارشات مشترک باشد ) بستانکار می گردد.

 

 

در زمان فروش زائدات ، حساب وجه نقد یا حساب های دریافتنی بدهکار می شود و حساب موجودی زائدات بستانکار می گردد.هر گونه مابه التفاوت نیز به حساب سود و زیان منظور می شود.

 

 

 

حالت چهارم : زائدات در زمان ایجاد و به عنوان درآمد شناسایی شود:

در زمان ایجاد زائدات ، حساب موجودی زائدات به خالص ارزش بازیافتنی بدهکار می شود و حساب درآمد حاصل از شناسایی زائدات بستانکار می گردد.

در زمان فروش زائدات ، حساب های دریافتنی بدهکار می شود و حساب موجودی زائدات بستانکار می گردد.هر گونه مابه التفاوت نیز به حساب سود و زیان منظور می شود.

 

 

نکته : ارزش نسبی زائدات کم باشد در زمان فروش ، و اگر ارزش نسبی آن زیاد باشد در زمان تولید شناسایی می شود.

 

 





برچسب ها: