ثبت های حسابداری مالیات بر ارزش افزوده

دسته: حسابداری
بدون دیدگاه
پنجشنبه - ۲۱ مهر ۱۳۹۵
ثبت های حسابداری مالیات بر ارزش افزوده

مالیات بر ارزش افزوده مالیات غیر مستقیمی است که بر ارزش افزوده تعلق می گیرد. این مالیات در طول فرآیند تولید کالا و خدمات تا زمان فروش کالا یا ارائه خدمات به مشتری نهائی، از ارزش افزوده های ایجاد شده در هر مرحله، دریافت و طی روال خاصی به حساب دولت واریز می شود. مبلغ این نوع مالیات در نهایت توسط آخرین مشتری به همراه بهای کالا یا خدمات پرداخت می شود.

 

ارزش افزوده چیست؟

طبق ماده ۳ قانون مالیات بر ارزش افزوده، تفاوت بین ارزش کالا و خدمات عرضه شده و  ارزش کالا و خدمات خریداری شده در یک دوره معین ارزش افزوده نام دارد.

 

 

مالیات بر ارزش افزوده چیست؟

مالیات بر ارزش افزوده مالیات غیر مستقیمی است که بر ارزش افزوده تعلق می گیرد. این مالیات در طول فرآیند تولید کالا و خدمات تا زمان فروش کالا یا ارائه خدمات به مشتری نهائی، از ارزش افزوده های ایجاد شده در هر مرحله، دریافت و طی روال خاصی به حساب دولت واریز می شود. مبلغ این نوع مالیات در نهایت توسط آخرین مشتری به همراه بهای کالا یا خدمات پرداخت می شود.

 

 

نرخ مالیات بر ارزش افزوده:

نرخ مالیات بر ارزش افزوده هر سال، توسط دولت تعیین می شود و مبلغ آن از ضرب نرخ اعلام شده در بهای کالا و یا خدمات به دست می آید و به همراه بهای کالا و یا خدمات از مشتری دریافت می گردد به عنوان مثال با در نظر گرفتن نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده سال ۱۳۹۴ که ۹% می باشد شخصی که کالایی به ارزش ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال خریداری می کند باید ۱۰/۹۰۰/۰۰۰ ریال بپردازد. این مبلغ شامل ۱۰/۰۰۰/۰۰۰ ریال قیمت کالا و ۹۰۰/۰۰۰ ریال مالیات بر ارزش افزوده می باشد.

 

 

این نوع مالیات شامل مالیات بر ارزش افزوده و عوارض می باشد که در سال نرخ مالیات در سال ۱۳۹۴ معادل ۶% و نرخ عوارض معادل ۳% می باشد ( همچنان که در جامعه عرف شده و مالیات و عوارض بر ارزش افزوده به نام مالیات ارزش افزوده نامیده می شود در این مقاله نیز عنوان مالیات بر ارزش افزوده بابت هر دو مورد استفاده می شود).

 

 

 

چرخه مالیات بر ارزش افزوده از اولین مرحله تا پرداخت توسط خریدار نهایی:

قانون مالیات بر ارزش افزوده در راستای دریافت مالیات ارزش افزوده از خریداران نهایی کالا یا خدمات، برای افراد و یا شرکت هایی که واسطه بین عرضه کننده های اولیه کالا و یا ارائه کننده خدمات می باشند وظایفی مشخص نموده که عدم انجام آنها مشمول جرائم سنگینی می باشد.

 

 

یکی از این وظایف دریافت مالیات از خریدار و پرداخت آن به خزانه دولت می باشد و وظیفه دیگر آن ها گزارش مبالغ خرید و فروش انجام شده و مقدار ارزش افزوده آن ها،  تا ۱۵ روز بعد از پایان هر فصل می باشد.این گزارش در فرم خاصی به نام اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده ارسال می شود که در قسمت های بعدی درباره آن توضیح داده می شود.

در ادامه بخوانید:  اصول حسابداری

 

 

در اصل این افراد در زمان خرید کالا، مالیات ارزش افزوده را از طرف خریداران بعدی پرداخت می کنند و در هنگام فروش مجددا آن را از خریدار دیگر دریافت می کنند. این روال تا زمان تحویل کالا یا ارائه خدمات به مصرف کننده نهایی ادامه می یابد.

 

 

فرض می کنیم شرکت الف فقط به تولید و فروش یک نوع کالا اشتغال دارد و هیچ خریدی انجام نمی دهد . قیمت فروش کالای این شرکت نیز ۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال می باشد. این شرکت یک عدد از این نوع کالا را به توزیع کننده ب می فروشد و و در زمان فروش کالا مبلغ ۲/۱۸۰/۰۰۰ ریال که شامل ۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال قیمت کالا و ۱۸۰/۰۰۰ ریال ارزش افزوده می باشد از خریدار دریافت می کند و مبلغ ۲/۰۰۰/۰۰۰ ریال را نزد خود نگه داشته و مبلغ ۱۸۰/۰۰۰ ریال به خزانه دولت واریز می کند (به عبارت دیگر وظیفه خود را در قبال اداره دارایی انجام می دهد).

 

 

توزیع کننده ب نیز کالای مذکور را به قیمت ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال به شخص پ که مصرف کننده نهایی می باشد می فروشد و مبلغ  ۳/۲۷۰/۰۰۰ ریال از وی دریافت می کند که شامل ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال قیمت کالا و ۲۷۰/۰۰۰ ریال ارزش افزوده می باشد.

 

 

در این مرحله توزیع کننده ب مبلغ ارزش افزوده ای را که در مرحله قبل به فروشنده پرداخت کرده از مبلغ دریافتی از خریدار کسر می نماید و باقیمانده را به خزانه دولت واریز می کند:

 

مالیات ارزش افزوده دریافتی بابت فروش           ۲۷۰/۰۰۰  =  ۹ %* ۳/۰۰۰/۰۰۰

مالیات ارزش افزوده دریافتی بابت خرید              ۱۸۰/۰۰۰ =  ۹% * ۲/۰۰۰/۰۰۰

مبلغی که باید توسط توزیع کننده ب به خزانه دولت واریز شود:       ۹۰/۰۰۰

 

 

 

همانطور که مثال فوق مشخص شد در نهایت مبلغ ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال ارزش به وجود آمده به همراه ۲۷۰/۰۰۰ ریال مالیات ارزش افزوده پس از طی چند مرحله توسط خریدار نهایی پرداخت شد:

در ادامه بخوانید:  کدینگ حسابداری

 

قیمت خرید کالا                                                ۳/۰۰۰/۰۰۰ ریال

مالیات بر ارزش افزوده                                        ۲۷۰/۰۰۰ = ۹%* ۳/۰۰۰/۰۰۰

مبلغ پرداخت شده توسط خریدار                         ۳/۲۷۰/۰۰۰

 

 

 

ثبت حسابداری ارزش افزوده:

جهت انجام ثبت های حسابداری مربوط به ارزش افزوده، باید سرفصل های زیر ایجاد شود:

 

 

-سرفصل معین با عنوان “مالیات بر ارزش افزوده خرید”  در زیر سرفصل کل “سایر حساب های دریافتنی” جهت ثبت ارزش افزوده در زمان خرید (چون مبالغی که بابت خرید پرداخت می کنیم جز مطالبات ما می باشد)

– سرفصل معین “مالیات بر ارزش افزوده فروش” در زیر سرفصل کل “سایر حساب های پرداختنی” جهت ثبت ارزش افزوده در زمان فروش (چون مبالغی که بابت فروش دریافت می کنیم جز بدهی های ما می باشد)

 

 

یاد آور می شود می توان در طول سال از یکی از سرفصل های فوق (ترجیحا سرفصل مالیات بر ارزش افزوده فروش) نیز استفاده کرد و در پایان سال در صورت اختلاف با ماهیت حساب، مانده را به حساب دیگر منتقل کرد.

 

با توجه به مثال  فوق ثبت های زیر در دفاتر هر یک از شرکت ها انجام می شود:

 

شرکت الف:

 در زمان فروش کالا:

شرح

بدهکار

بستانکار

 حساب های و اسناد دریافتنی تجاری – حساب های دریافتنی تجاری

                    فروش و درآمد – فروش

                    سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش

۲/۱۸۰/۰۰۰

۲/۰۰۰/۰۰۰

۱۸۰/۰۰۰

در زمان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده فروش:

شرح

بدهکار

بستانکار

 سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش

                   موجودی نقد و بانک – بانک های ریالی

۱۸۰/۰۰۰

۱۸۰/۰۰۰

 توزیع کننده ب:

در زمان خرید:

شرح

بدهکار

بستانکار

 خرید

 سایر حساب های دریافتنی – مالیات بر ارزش افزوده خرید

             حساب ها و اسناد پرداختنی تجاری – حساب های پرداختنی  تجاری

۲/۰۰۰/۰۰۰

۱۸۰/۰۰۰

۲/۱۸۰/۰۰۰

در زمان فروش:

شرح

بدهکار

بستانکار

 حساب های و اسناد دریافتنی تجاری – حساب های دریافتنی تجاری

                       فروش و درآمد – فروش

                      سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش

۳/۲۷۰/۰۰۰

۳/۰۰۰/۰۰۰

۲۷۰/۰۰۰

در زمان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده:

شرح

بدهکار

بستانکار

 سایر حساب های پرداختنی – مالیات بر ارزش افزوده فروش

                  سایر حساب های دریافتنی – مالیات بر ارزش افزوده خرید

                  موجودی نقد و بانک – بانک های ریالی

۲۷۰/۰۰۰

۱۸۰/۰۰۰

۹۰/۰۰۰

 

 

 

 

 

 
نکته:

در زمان محاسبه مقدار مالیات ارزش افزوده، فقط بهای کالا و خدمات بدون در نظر گرفتن مبلغ مالیات ارزش افزوده پرداخت شده در نظر گرفته می شود به عبارت دیگر مالیات پرداخت شده جز ارزش کالا محسوب نمی شود.

 
مبلغ مالیات ارزش افزوده در تاریخ فروش و با نرخ همان سال محاسبه می شود حتی اگر خرید کالای مربوطه در دوره مالی قبل انجام شده باشد به عنوان مثال نرخ محاسبه ارزش افزوده کالایی که در سال ۱۳۹۳ با نرخ ارزش افزوده ۸% خریداری شده و در سال ۱۳۹۴ به فروش رسیده ۹% محاسبه می شود.

 
برای داشتن جزئیات بیشتر در گزارشات می توان در زیر سرفصل معین “مالیات بر ارزش افزوده خرید” حساب های جز “مالیات بر ارزش افزوده خرید” و “عوارض خرید” را ایجاد و در زمان خرید کالا و یا دریافت خدمات، با توجه به میزان مالیات ارزش افزوده و یا عوارض خرید  آن ها را بدهکار نمود. در خصوص سرفصل معین “مالیات ارزش افزوده فروش” نیز می توان از سرفصل های جز “مالیات بر ارزش افزوده فروش” و “عوارض فروش” استفاده نمود.منبع:حساب آموز

 





برچسب ها: