سهام وثیقه مدیران

دسته: قوانین , کسب و کار
بدون دیدگاه
چهارشنبه - ۲۶ خرداد ۱۳۹۵
سهام وثیقه مدیران

سهام وثیقه مربوط به مدیران شرکت بوده و مفاد مواد 114 الی 117 قانون تجارت در خصوص سهام وثیقه مدیران شرکت می باشد.

 

سهام وثیقه سهامی است که در صورت خسارت ناشی از ضعف مدیریت سهامداران زیان وارده از این محل تامین شود.

 

از بابت سهام وثیقه،ثبتی در دفاتر شرکت انجام نمی شود.سهام وثیقه مربوط به مدیران شرکت بوده و مفاد مواد 114 الی 117 قانون تجارت در خصوص سهام وثیقه مدیران شرکت می باشد.

 

مدیران شرکت باید از بین سهامداران انتخاب شوند (ماده ١٠٧ ل.ا.ق.ت.) اما قانونگذار صرف سهامدار بودن را کافی ندانسته و در ماده ١١۴ قانون مذکور چنین تکلیف نموده که : مدیران باید تعداد سهامی را که اساسنامه شرکت مقرر کرده است دارا باشند . این تعداد سهام نباید از تعداد سهامی که به موجب اساسنامه جهت دادن رای در مجامع عمومی لازم است کمتر باشد.

 

این سهام برای تضمین خساراتی است که ممکن است از تقصیرات مدیران منفردا یا مشترکا برشرکت واردشود. سهام مذکور با اسم بوده و قابل انتقال نیست و مادام که مدیری مفاصا حساب دوره تصدی خود در شرکت را دریافت نداشته است سهام مذکور در صندوق شرکت به عنوان وثیقه باقی خواهد ماند.

 

ازاین رو به سهام مذکور وثیقه می گویند به موجب مقررات شرکت سهامی در ق.ت. مصوب ١٣١١ نیز مدیران مکلف بودند تعداد سهامی را که اساسنامه مقرر می داشت در صندوق شرکت ودیعه بگذارند تا چنانچه از اعمال آنها خسارتی به شرکت وارد گردد از محل سهام مذکور جبران شود.

 

اما تعداد سهام وثیقه عملا نه در شرکت های سهامی سابق به میزانی بود که در صورت ورود ضرر و خسارات به شرکت جبران مافات از آن بشود نه طبق روال معمول شرکت های سهامی فعلی چنین است.
امروزه عملا تعداد سهام وثیقه ای که مدیران باید به صندوق شرکت بسپارند به میزانی نیست که منظور قانونگذار را که ماده ١١۴ل.ا.ق.ت.) براساس آن تنظیم گردیده تامین نماید. هر چند که در ماده مذکور حداقل تعداد سهام وثیقه را به میزانی که در مجامع عمومی جهت دادن رای لازم است. تعیین نموده ولی از آنجا که معمولا به عنوان وثیقه منظور خواهد شد مگر آنکه در اساسنامه تعداد سهام وثیقه بیشتری تعیین شده باشد.

 

 

برای تامین نظر مقنن بهتر است در اساسنامه شرکت های سهامی تعداد سهام وثیقه لازم برای مدیران به اندازه ای تعیین شود که مدیر خود را در منافع شرکت ذینفع احساس کند. این امرموجب خواهد شد تا مدیر با رغبت بیشتری وظایف خود را انجام داده و غبطه شرکت را رعایت کند.
به طوری که ظاهر صدر ماده ١١۴ مذکور می رساند مدیران باید در زمان انتخاب شدن تعداد سهامی را که در اساسنامه شرکت مقرر شده دارا باشند والا نمی توانند به عضویت هیئت مدیره درآیند ولی بلافاصله ماده ١١۵ (ل.ا.ق.ت.) به مدیری که دارای سهام کافی نیست فرصت یک ماهه می دهد تا سهام لازم را تهیه نماید.

  انجام اصلاحات در نحوه دریافت ۴درصد مستمری کارهای سخت و زیان آور

 

ماده مذکور دراین خصوص مقرر می دارد: در صورتی که مدیری در هنگام انتخاب مالک تعداد سهام لازم به عنوان وثیقه نباشد و هم چنین در صورت انتقال قهری سهام مورد وثیقه و یا افزایش یافتن تعداد سهام لازم به عنوان وثیقه مدیر باید ظرف مدت یک ماه تعداد سهام لازم به عنوان وثیقه را تهیه و به صندوق شرکت بسپارد و گرنه مستعفی محسوب خواهد شد.

 

براساس ماده مذکور بعضی از حقوقدانان معتقدند که اعضای هیئت مدیره را می توان از غیر سهامداران نیز انتخاب نمود ودلیل آنان نیز این است که حکم ماده ١٠٧ (ل.ا.ق.ت.) راکه مقرر می دارد اعضای هیئت مدیره باید از بین صاحبان سهام انتخاب شوند باید با توجه به ماده ١١۵ قانون مذکور تفسیر کرد. براساس این نظریه مدیری که خارج از سهامداران انتخاب شده با توجه به مجوز موضوع ماده اخیر الذکر فرصت دارد که سهام مورد نظر را تهیه کند.

 

 
ولی باید توجه داشت که ماده ١١۵ مبین یک حکم خاص بوده وناظر به ماده ١١۴ یعنی لزوم داشتن سهام وثیقه است و علی الاصول اعضای هئیت مدیره باید ازبین سهامداران شرکت انتخاب شوند. وثیقه بون سهام مدیران مانع بهره مندی سهامداران مزبور از امتیازاتی که به سهام آنان تعلق می گیرد نمی گردد مانند استفاده از سود سهام و داشتن حق رای. هم چنین اگر سهام مدیری بیشتر از تعدا سهام وثیقه باشد همه سهام مزبور وثیقه نخواهد بود. بلکه آن تعداد که برای وثیقه مدیران لازم دانسته شده به عنوان وثیقه در صندوق شرکت سپرده می شود

 

سهام وثیقه قابل نقل و انتقال نیست بعضی از استادان حقوق تجارت معتقدند که مدیران ممکن است سهام مزبور را حتی در موقعی که درشرکت ودیعه است انتقال دهند. ولی انتقال مزبور تا زمانی که به مدیران مفاصا داده نشده است تحقق پیدا نمی کند . بنابراین واگذاری سهام از طرف مدیران به شرط آن که مجمع نسبت به عملیات مدیران مفاصا بدهد اشکالی ندارد.

 

سهام وثیقه تا زمانی که عضو هیئت مدیره مفاصا حساب دوره تصدی خود را نگرفته آزاد نمی شود.

 
ماده ١١۶ (ل.ا.ق.ت.) در این خصوص مقرر می دارد: تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان هر دوره مالی شرکت به منزله مفاصا حساب مدیران برای همان دوره مالی می باشد و پس از تصویب ترازنامه و حساب و سود و زیان دوره مالی که طی آن مدت مدیریت مدیران منقضی یا به هر نحو دیگری از آنان سلب شده است سهام مورد وثیقه این گونه مدیران خود بخود از قید وثیقه آزاد خواهد شد.

  مقررات سهام خزانه

 
معمولا مدیران شرکت های سهامی برای رفع مسئولیت از خود ضمن تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان شرکت تقاضای مقاصا نیز می نمایند.
هر چند که تصویب ترازنامه و حساب سود و زیان شرکت توسط مجمع عمومی به منزله مفاصا هر یک از مدیران شرکت است ولی مفاصا مذکور آنها را زا مسئولیت مبری نمی کند. و در صورت اثبات تقصیر مسئول جبران خسارت خواهند بود.

 
چون سهام وثیقه تضمین خسارات مدیران است لذا سهام مذکور وثیقه کلیه خسارات ناشی از تقصیرات تمام مدیران می باشد خواه یک نفر از ایشان مقصر باشد یا همه آنها شرکت حق ندارد برای جبران خسارات ناشی از تقصیر مدیران راسا به فروش سهام وثیقه مبادرت ورزد بلکه باید از طریق مراجع قضایی اقدام کند مگر آنکه وکالت در فروش داشته باشد. سهام وثیقه تا جبران کامل خسارات وارده بر شرکت در وثیقه خواهد ماند و جبران قسمتی از خسارت موجب نمی شود سهام وثیقه به آن نسبت فک شود.

 
بازرسان شرکت مکلفند نظارت کامل بر سهام وثیقه مدیران داشته باشند و چنانچه تخلفی مشاهده کنند به مجمع عمومی سالانه گزارش نمایند. ماد ١١٧ (ل.ا.ق.ت.) در این خصوص مقرر می دارد: بازرس یا بازرسان شرکت مکلفند هر گونه تخلفی از مقررات قانونی و اساسنامه شرکت در مورد سهام وثیقه مشاهده کنند به مجمع عمومی عادی گزارش دهند . تا اینجا گفتیم که اداره شرکت سهامی به عهده اعضای هیئت مدیره است هیئت مدیره ای که ممکن است همه اعضای آن اشخاص حقیقی یا حقوقی یا آمیزه ای از هر دو آنها باشند و نیز گفتیم که شخص حقوقی عضو هیئت مدیره یک شخص حقیقی را به نمایندگی خود در شرکت معرفی می نماید.

 

 

همچنین در ماده ٣٣ اساسنامه شرکتهای سهامی خاص و ماده ۴۵ اساسنامه شرکت های سهامی عام در مورد سهام وثیقه میران شرکتها چنین مقرر می دارد

 

ماده ٣٣) سهام وثیقه مدیران اساسنامه شرکت های سهامی خاص
هریک از مدیران باید در مدت خود مالک حداقل ………. سهم از سهام شرکت بوده و ورقه سهم مزبور را به عنوان وثیقه و تضمین خساراتی که ممکن است از تصمیمات مدیران منفردا یا مشترکا بر شرکت وارد شود به صندوق شرکت بسپارد وثیقه بودن ورقه سهم مانع استفاده مدیر از حقوق ناشیه از آن از قبیل حق رای و دریافت سود نمی باشد ولی مادامی که مدیرمفاصا حساب دوره تصدی خود را از شرکت دریافت نکرده سهم مذکور به عنوان وثیقه در صندوق شرکت باقی خواهد ماند

  آئین نامه اجرای حسابداری تعهدی

 

ماده ۴۵) سهام وثیقه اساسنامه شرکت های سهامی عام
هریک از مدیارن باید لااقل …… سهم از سهام شرکت را در تمام مدت ماموریت خود دارا باشد این سهام برای تضمین خساراتی است که ممکن است از تقصیرات مدیران منفردا یا مشترکا بر شرکت وارد شود سهام مذکور قابل انتقال نیست و مادام که مدیری مفاصا حساب دوره تصدی خود را در شرکت دریافت نداشته است سهام مذکور در صندوق شرکت به عنوان وثیقه باقی خواهد ماند وثیقه بودن این سهام مانع استفاده از حق رای در مجامع و پرداخت سود آنها به صاحبانشان نخواهد بود.

 

نکاتی مهم :

 

ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﺳﻬﺎﻡ ﻭﺛﯿﻘﻪ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮﮒ ﺳﻬﺎﻣﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺖ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ‏( ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺪﯾﺮﻩ ‏) ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺁﻥ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﻣﺪﯾﺮﺣﺪﺍﻗﻞ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺳﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺟﻬﺖ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺣﻖ ﺭﺍﯼ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ . ‏(ﻃﺒﻖ ﻣﺎﺩﻩ 114 ﺍﺻﻼﺣﯿﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺗﺠﺎﺭﺕ ‏)

 

ﺍﯾﻦ ﺑﺮﮒ ﺳﻬﺎﻡ ﺑﺎﯾﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﺻﻨﺪﻭﻕ ﺷﺮﮐﺖ ﯾﺎ ﻣﺤﻞ ﺍﻣﻨﯽ ﺩﺭ ﺩﺭﻭﻥ ﺷﺮﮐﺖ ﺑﻪ ﻭﺛﯿﻘﻪ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ .

 

ﺍﺷﺨﺎﺹ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﺍﺯ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻋﻀﻮ ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺪﯾﺮﻩ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻗﺎﻭﻥ ﻣﺸﻤﻮﻝ ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﻓﺮﻗﯽ ﺑﺎ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﻋﻀﻮ ﻫﯿﺌﺖ ﻣﺪﯾﺮﻩ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ‏( ﻣﺎﺩﻩ 115 ﺍﺻﻼﺣﯿﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺗﺠﺎﺭﺕ ).

 

این برگ سهام با توجه به این که توسط شرکت صادر شده بایستی به امضای دو نفر از اعضای هیئت مدیره وقت (هنگام انتقال سهام ) رسیده باشد.

 

سهام وثیقه مدیران به منظور اخذ نوعی تضمین از مدیران شرکت به وجود آمده است حال بی نام بودن آن چه فایده یی خواهد داشت ؟
البته در مقابل دارایی های شرکت یه برگ سهام ( چه با نام و چه بی نام ) نمی تواند متضمن مدیران باشد !!!!

 

 

منابع

اساسنامه شرکت های سهامی خاص

اساسنامه شرکت های سهامی عام

قانون تجارت(چاپ نودو سه 1389. جهانگیر منصور.نشر دیدار.)

حقوق تجارت (دکتر حسن ستوده تهرانی.چاپ بیست و ششم. تابستان 1389)

محقق: جواد محمدیان

 


برچسب ها:
دیدگاه ها