سود، بهره و ربا

دسته: اخبار
بدون دیدگاه
پنجشنبه - ۷ مهر ۱۳۹۵
سود، بهره و ربا

در این گزارش تلاش می کنیم تفاوت های این مفاهیم را به تفصیل توضیح دهیم.

 

بهره و سود آن چیزی است که همه به دنبال آن هستند اما به دلیل تعریف نادرست یا بهتر بگوییم غیر کاملی که ازاین دومفهوم ارائه شده است سبب شده گاهی این دو را با هم اشتباه بگیرند.

 

همه می دانند که ربا در اسلام حرام است و تلاش شده سیستم بانکداری کشور عاری از آن باشد اما حقیقتا مفهوم آن چیست؟ در این گزارش تلاش می کنیم تفاوت های این مفاهیم را به تفصیل توضیح دهیم.

 

«بهره» عبارت است از سهم یا اجرت سرمایه از حاصل تولیدی که این سرمایه در آن ذی‌مدخل بوده است. این قلم نه فقط شامل بهره سرمایه پولی شخص کارفرما است، بلکه شامل بهره سرمایه‌های استقراضی نیز هست. در اقتصاد، بهره متعلقه به سرمایه‌گذاری‌های تولیدی و تجاری را اصطلاحا بهره طبیعی و در متون فنی‌تر آن را کارآیی نهایی سرمایه می‌نامند. بهره متعلقه به وجوه نقد افراد را بهره پولی می‌گویند.

در ادامه بخوانید:  نکات مهم روز مصاحبه دکتری حسابداری

 
«‌ربا» عبارت است از بهره از پیش تعیین شده. اگر پول یا مالی به کسی قرض داده شود و شرط گردد که وام‌گیرنده در سررسید، مبلغ یا درصد معینی علاوه بر اصل را تادیه کند، استقراض ربوی انجام شده و مطابق نص صریح قرآن کریم، این معامله حرام و باطل است.

 
از این رو، بهره‌ای که از پیش تعیین نشده باشد غیرشرعی نیست و در اسلام پذیرفته شده است. تمامی نظام بانکداری فعلی کشور بر همین مفهوم مستقر است. سود علی‌الحساب (‌یا به عبارت درست‌تر بهره علی‌الحساب‌) که بانک‌های ما به سپرده‌ها‌ی مردم می‌پردازند و از وام‌خواهان اخذ می‌کنند بدان معنا است که بهره غیرثابت مورد‌نظر بوده و چون از قبل تثبیت و تعیین نشده‌، از نظر شرعی بدون ‌اشکال است.
«سود» سهم کارفرمایی است. دستمزد خدمات و خطرات کارفرمایی سود نامیده می‌شود. لذا نباید آن را با بهره، که سهم سرمایه است اشتباه کرد. اما، به دلیل ذهنیت منفی و نامساعدی که از ابتدای انقلاب نسبت به واژه بهره وجود داشت، در متن قانون عملیات بانکی بدون ربا و بخشنامه‌ها‌ی بانکی، واژه سود به جای بهره بکار برده شد. سپرده‌های مردم نزد بانک‌ها را مشمول سود دانستند درحالی که به سپرده‌های مردم بهره (علی‌الحساب) تعلق می‌گیرد.

در ادامه بخوانید:  چه اموالی مال غیرمنقول محسوب می‌شوند؟

 

متقاضیان تسهیلات بانکی نیز باید در ازای استفاده از تسهیلات به بانک‌ها سود بپردازند، درحالی که آنچه آنان پرداخت می‌کنند چیزی جز بهره نیست‌. نظام بانکی کشور باید به جای کمک به این خلط مبحث که ناشی از عوام‌زدگی بود، مفاهیم اقتصاد را به روشنی توضیح می‌داد که آنچه در اسلام تحریم شده، رباست که مترادف با بهره از پیش تعیین شده است. بهره‌ای که میزان آن از قبل شرط نشده باشد به لحاظ شرعی خالی از اشکال است.

 

بنابر این خیلی وقت ها که از نرخ سود بانک ها سوال می کنیم منظورمان بهره است که البته به دلیل تعریف اشتباه با یکدیگر اشتباه می گیریم.

در ادامه بخوانید:  سیاست‌های پولی و مالی

 





برچسب ها: