مفهوم استقلال حسابرس

دسته: حسابرسی
بدون دیدگاه
پنج شنبه - ۱ مهر ۱۳۹۵
مفهوم استقلال حسابرس

حسابرس باید الزامات آئین رفتار حرفه‌ای،‌ شامل استقلال، را در ارتباط با حسابرسی صورت‌های مالی رعایت كند.

مفهوم استقلال چگونه برای حسابرسان داخلی و حسابرسان مستقل به صورت متفاوت تعریف می‌شود؟
اصطلاح “مستقل” و مفهوم “استقلال” به‌طور معمول در ارتباط با هر دو گروه حسابرسان داخلی و حسابرسان مستقل به‌کار می‌رود. اما تفاوت‌هایی در معنی، میزان و پیش‌زمینه‌های استقلال برای این دو گروه وجود دارد.

 
برای حسابرسان داخلی، مفهوم استقلال به طرز تفکر یا سوگیری و تحت نفوذ قرار گرفتن توسط دیگران باز می‌گردد و همچنین در حسابرسی داخلی، دست یابی به استقلال در گرو ساختار مناسب گزارش‌گری نتایج کار به سطح مناسبی از سازمان شامل امکان ارائه گزارش به کمیته حسابرسی و مدیر عامل، وجود استقلال سازمانی و عدم محدودیت در دسترسی به اسناد و مدارک موردنیاز است. کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (و همچنین سازمان بورس و اوراق بهادار تهران) می‌توانند تحت استخدام سازمانی قرار گیرند که در آن کار می‌کنند، در‌حالی‌که حسابرسان مستقل چنین اختیار و امکانی ندارند.

 

 

انجمن حسابرسان داخلی در سراسر استانداردهای خود از واژه “استقلال” برای توصیف جایگاه مناسب حسابرسان جهت انجام رسیدگی استفاده کرده است، با این وجود؛ شاید “بی‌طرفی” واژه مناسب‌تری برای توصیف ویژگی اصلی باشد که حسابرسان نیازمند به نمایش گذاردن آن هستند. در حقیقت، بی‌طرفی واژه‌ای است که هیأت نظارت بر حسابداری شرکت‌های سهامی عام برای توصیف ارزیابی قابلیت اتکای محتوای مدارک و شواهد توسط حسابرسان داخلی استفاده کرده است.

 

 

استاندارد حسابرسی شماره 65 آمریکا برای توضیح این تفاوت، از این دیدگاه طرفداری می‌کند که “حسابرسان داخلی از سازمان خود مستقل نیستند”، در‌حالی‌که استانداردهای انجمن حسابرسان داخلی، حسابرسی داخلی را فعالیتی مشاوره ای و اطمینان بخش، که به صورت مستقل و بی‌طرفانه برای ایجاد ارزش افزوده و بهبود عملیات سازمان طراحی شده است، تعریف می‌کند.

 
این استاندارد همچنین تأکید می‌کند که مفهوم “استقلال” جدای از استقلالی است که حسابرسان مطابق با آئین‌نامه نحوه ارتباط با کارفرمای انجمن حسابداران رسمی آمریکا و کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، باید از ابتدا دارای آن بوده و تا پایان کار آن را حفظ کنند. این استاندارد تشریح می‌کند که حسابرسان داخلی چگونه باید در طول رسیدگی‌های خود نسبت به فعالیت‌هایی که مورد حسابرسی قرار می‌دهند، بی‌طرف باقی بمانند. علاوه بر تمامی این مطالب، انجمن حسابداران رسمی آمریکا در این استاندارد تصریح می‌کند که “حسابرسی داخلی مؤلفه‌ای از محیط کنترلی سازمان است”. هیأت نظارت بر حسابداری شرکت‌های سهامی عام نیز از این دیدگاه پشتیبانی کرده است.

  تقلب و اشتباه

 

 

از آنجایی که رعایت استقلال برای انجام حسابرسی مستقل توسط نهادهای قانون‌گذار الزامی گردیده،‌ این مفهوم برای حسابرسان مستقل به صورت ساختار یافته و شفاف‌تری تعریف شده است.
مطابق استانداردهای حرفه‌ای انجمن حسابداران رسمی و کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا، حسابرسان مستقل ملزم به رعایت الزام‌های استقلال حرفه‌ای هستند. مواردی که حسابرسان مستقل برای حفظ استقلال باید رعایت کنند عبارتند از:

 

 

1- پایندی به ارائه گزارش مستقیم و منحصر به کمیته حسابرسی، پذیرش مسئولیت کمیته در انتخاب و تعیین حق‌الزحمه حسابرسی و در برخی موارد؛ اعلام پذیرش اولیه ارائه برخی خدمات اطمینان‌بخشی خاص از سوی آنان.

 
2- خودداری از ارائه برخی خدمات به مشتریان، نظیر انجام حسابرسی داخلی به صورت برون‌سپاری، ارزیابی خدمات، دفتر داری، طراحی سیستم‌های مالی و دیگر خدماتی که نهادهای قانونی ارائه آنها توسط حسابرسان مستقل را عاملی برای تردید در استقلال حرفه‌ای ایشان دانسته است.

 

3- رعایت الزام‌های استقلال حرفه‌ای در ظاهر و در عمل.
4- عدم طرفداری از منافع مشتری در حین انجام حسابرسی،‌ نداشتن منافع مشترک یا وجود تضاد منافع.

 

  مدیریت ریسک حسابرسی

5- تعیین گستره و محتوای رسیدگی به صورت مستقل و صرفاً توسط حسابرس.
6- عدم قبول هرگونه مسئولیتی که از منظر فنی، وظیفه‌ای مدیریتی محسوب شود و این گونه به‌نظر برسد که حسابرسان مستقل، کارهایی را بررسی می‌کنند که خود قبلاً انجام داده اند.

 

7- نداشتن هیچ‌گونه حق مالکیت یا دارایی نزد شرکت حسابرسی‌شونده (مانند سهام) یا شرکای آن.

8- چرخش الزامی کارکنان در حین انجام حسابرسی.

9- تعیین قرار ممنوعیت استخدام کارکنان مؤسسات حسابرسی (در سطوح معین) توسط شرکت‌های حسابرسی‌شونده برای مدت زمان معینی پس از ارائه خدمات.

 

 

همچنین، مطابق استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی؛ حسابرسان مستقل ملزم به ارائه اظهارنامه کتبی مبنی بر استقلال خود به کمیته حسابرسی هستند. تخطی از ضوابط استقلال، ممکن است منجر به وضع جرائمی توسط نهادهای قانونی شود. برای نمونه، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا می‌تواند برای دوره‌ای که تشخیص می‌دهد حسابرس مستقل در حسابرسی صورت‌های مالی استقلال خود را از دست داده است، شرکت‌ها را ملزم به اجرای حسابرسی دوباره کند.

 

 

بند 14 استاندارد حسابرسی شماره 200 ایران با عنوان “اهداف کلی حسابرس مستقل و انجام حسابرسی طبق استانداردهای حسابرسی” اشاره می‌کند که “حسابرس باید الزامات آئین رفتار حرفه‌ای،‌ شامل استقلال، را در ارتباط با حسابرسی صورت‌های مالی رعایت کند”.

 

بخش توضیحات کاربردی این استاندارد در بند 11 خود می‌افزاید “حسابرس تابع الزامات رفتار حرفه‌ای مرتبط با حسابرسی صورت‌های مالی، از جمله الزامات استقلال است”.
در تکمیل این بحث، بند 13 ادامه می‌دهد “از آنجا که حسابرسی با منافع عمومی سر و کار دارد، بنابراین طبق الزامات آئین رفتار حرفه‌ای، حسابرس باید مستقل از واحد تجاری باشد. طبق آئین رفتار حرفه‌ای، استقلال شامل استقلال واقعی و استقلال ظاهری است. استقلال حسابرس از واحد تجاری باعث می‌شود که وی بدون سازش کاری، نظر خود را اظهار کند. استقلال، توانایی حسابرس را برای درست‌کاری و حفظ بی‌طرفی و نگرش تردید حرفه‌ای افزایش می‌دهد”.

  مفهوم تقلب و آثار آن

 
به علاوه تمامی این رهنمودها، بند 18 استاندارد شماره 1 حسابرسی ایران تحت عنوان “کنترل کیفیت در مؤسسات ارائه‌کننده خدمات حسابرسی، سایر خدمات اطمینان بخشی و خدمات مرتبط” تشریح می‌کند که:

 
مؤسسه برای کسب اطمینان معقول از رعایت الزامات مربوط به استقلال طبق آئین‌رفتار حرفه‌ای توسط خود، کارکنان و در موارد مقتضی، سایر افراد مربوط (شامل کارشناسان طرف قرارداد) باید سیاست‌ها و روش‌های لازم را طراحی و برقرار کند. سیاست‌ها و روش‌ها باید به گونه‌ای باشد که مؤسسه بتواند موارد زیر را انجام دهد:

 
الف- اطلاع رسانی الزامات مربوط به استقلال مؤسسه به کارکنان و در موارد مقتضی، سایر افراد مشمول این الزامات.
ب- شناسایی و ارزیابی شرایط و روابطی که استقلال را تهدید می‌کند و اتخاذ تدابیر ایمنی مناسب برای از بین بردن تهدیدهای مزبور یا کاهش آن به سطحی قابل پذیرش و در صورت لزوم، کناره گیری از کار.
به دلیل آنکه استانداردهای مدونی برای حسابرسی داخلی در ایران وجود ندارد و از طرفی، خدمات حسابرسی داخلی در گروه خدمات اطمینان بخشی جای می‌گیرد، لذا الزام‌ها و رهنمودهای این استاندارد می‌تواند در مواقع ضرورت مورد استناد و توجه حسابرسان داخلی قرار گیرد.

 


برچسب ها:

دیدگاه بگذارید

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد

avatar
wpDiscuz